arrow_rightarrow_righticon_excelicon_pficon_ppticon_wordmagnifier

Programma

Het programma van twee dagen bestaat uit inspirerende keynote presentaties en boeiende subsessies.  Bij uw registratie heeft u de mogelijkheid om apart in te schrijven voor het diner met feestavond op donderdagavond en de het congres van de opleidingsraad ”Passie voor opleiden” op woensdag voorafgaande het congres.

Keynote sprekers

Hieronder delen wij graag informatie van onze keynote sprekers en de onderwerpen. Klik op de foto om meer te weten te komen over de desbetreffende spreker.

Gastspreker Sinan Can - Journalist en programmamaker

Misschien heeft u Sinan Can wel eens op televisie gezien? Hij werkte namelijk als onderzoeksjournalist voor onder andere het televisieprogramma Zembla van de VARA. Op vrijdag 19 april zal Sinan Can in gesprek gaan met Annette van Schagen over waarheid en perspectief tijdens het jaarcongres ‘Op het scherpst van de Snede’.

Mis deze boeiende discussie niet en kom ook naar Egmond aan Zee op vrijdag 19 april.

Biografie
Sinan Can (1977) is een onderzoeksjournalist en bekend om zijn prijswinnende documentaires over de oorlog in Afghanistan, Syrië en de terroristen van IS. Als geen ander brengt hij verhalen over angst, migratie, culturele verschillen en hoop. Door zijn werk komt hij vaak in aanraking met mensen die het verschil willen maken in de levens van anderen. ‘Die mensen moeten we koesteren en steunen in hun werk’, aldus Sinan.

VARA_SINAN-YELLOW_03_LR
donderdag 18 apr

09:00

Ontvangst

Plenair in de Zuiderduinzaal

10:00

Opening

10:15

Vernieuwingen in de psychologische opleidingen: een vergezicht en de weg er naartoe

Prof. dr. Maartje Schoorl, Universiteit Leiden & Abigaël herschberg, GZ-psycholoog in opleiding tot specialist bij PsyQ

Samenvatting
Psychologische opleidingen die zich kunnen aanpassen aan wat de maatschappij op dat moment nodig heeft. Daar wordt hard aan gewerkt in Programma APV (Adaptieve Psychologische Vervolgopleidingen). De gezondheidszorg is immers altijd in beweging: zorgvragen en zorgcontext veranderen voortdurend. Maartje Schoorl, hoofdopleider en voorzitter van de Landelijke Opleidingsraad Psychologische BIG-beroepen, schetst het inspirerende vergezicht, ook na het APV. En ze verkent samen met een opleideling hoe het nu is en wat ervoor nodig is om bij die stip op de horizon uit te komen.

Laat je informeren over doorlopende leerlijnen, waarmee opleidelingen in alle fasen van de opleiding in een logische volgorde worden gestimuleerd in hun professionele ontwikkeling. En over veranderingen in de infrastructuur van de opleidingen, die deze doorlopende leerlijnen mogelijk maken en de verbinding tussen universiteit en vervolgopleidingen verstevigen. Denk mee over hoe we een einde kunnen maken aan de onzekere beroepsidentiteit van onvolledig geschoolde psychologen. En laat je horen over hoe we er samen voor kunnen zorgen dat beginnende psychologen zich tijdens de opleiding en in de praktijk gedragen voelen door hun collega’s.

Biografie
Prof. dr. Maartje Schoorl is klinisch psycholoog en bijzonder hoogleraar op de afdeling Klinische Psychologie van de Universiteit Leiden. Zij combineert patiëntenzorg, als hoofd zorg bij het Leids Universitair Behandel- en Expertise Centrum (LUBEC), met onderwijs en onderzoek. Sinds 2016 is zij hoofdopleider van de opleidingen tot GZ-psycholoog en klinisch psycholoog in de regio’s Leiden en Rotterdam. Als onderzoeker is zij gespecialiseerd in behandeleffect studies naar (intensieve) behandeling van PTSS ten gevolge van vroegkinderlijk trauma. Bestuurlijk is zij onder andere actief als voorzitter van de Landelijke Opleidingsraad van de FGzPt, als voorzitter van de Stuurgroep E-learning Zelfmoordpreventievaardigheden in het BIG Beroepsonderwijs en als vicevoorzitter van de richtlijncommissie Psychotrauma.

39-Schoorl-Maartje

11:00

Pauze

Expositie

Subsessies

11:30

Workshop: Mogen we nog spelen? Ontdek jouw speelruimte (Bijdrage door de Topklas)

Vivian Peerenbooms, Brenda de Wit- de Visser, Rosanne op den Kelder en Ela Lazeron - Savu

Bijdrage door de Topklas
Topklas voor excellente studenten (rinogroep.nl).

Samenvatting
We worden geboren met de intrinsieke behoefte om te spelen. Tijdens plezierige en ogenschijnlijk betekenisloze spelactiviteiten, bereiken we een speciale ‘staat van zijn’. Deze staat van zijn brengt voordelen op verschillende levensgebieden met zich mee. Evolutionair gezien vergroot speelsheid de kans om te overleven. Spelen ondersteunt het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden, maar is ook een goede basis voor het produceren van nieuwe ideeën. Het leert flexibel te denken en brengt verbondenheid en positieve emoties met zich mee. Naar mate we ouder worden, lijkt ons spelen echter af te nemen. In de huidige maatschappij moet spelen al snel plaatsmaken voor verantwoordelijkheden en verplichtingen. De verwachtingen hierbij vanuit de maatschappij en onszelf zijn hoog. Hoeveel cliënten hoor je niet de noodbel luiden, omdat het leven zoveel van hen vraagt? Hoe vaak merk je nog als therapeut dat je buiten de lijntjes kan en durft te kleuren? Of word je enthousiasme voor het psychologische vak gedrukt door eisen van medische modellen, regelgeving en de druk van wachtlijsten? Zorgorganisaties staan hierbij ook voor een uiterst ingewikkelde opgave: zij dienen uitstekende zorg te leveren aan een doelgroep met complexe problematiek, binnen een arbeidscontext die gekenmerkt wordt door krapte. De beperkte speelruimte die hierdoor ontstaat is mogelijk juist ook een spelbreker in het kunnen boeien en binden van medewerkers.

Kan de geestelijke gezondheidzorg misschien meer floreren als we de speelruimte opzoeken? Zouden cliënten niet gebaat kunnen zijn bij meer spelen? Om deze vraagstukken te verkennen, gaan we in deze workshop op zoek naar wat spelen precies inhoudt en de noodzaak ervan. We onderzoeken de rol van spelen in relatie tot de cliënt, therapeut en geestelijke gezondheidzorg in brede zin. En natuurlijk gaan we ook spelen! Deze workshop omvat een interactief programma waar je jouw speelruimte kan ontdekken.

Leerdoelen
– De deelnemer heeft kennis van (neuro)psychologische perspectief van het spel
– De deelnemer kent de speelruimte in relatie tot patiënt en organisatie
– De deelnemer kent en ervaart eigen speelruimte en eigen speelsheid

11:30

Workshop: Contextueel Behandelen, een geïntegreerde gezinsaanpak binnen de GGZ

Lieke Imandt en Hanna Stolper

Samenvatting
Uit onderzoek weten we al decennialang dat veel van onze cliënten zelf kinderen waren van ouders met psychische problemen en dat een deel van hun kinderen vroeg of laat zelf ook weer bij de GGZ zullen aankloppen. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat preventie van intergenerationele overdracht van psychische stoornissen mogelijk is en dat vroeg interveniëren loont om de cirkel van overdracht te doorbreken (Aktar et al., 2019; Nijssens et al., 2015).

In de praktijk leidt alle kennis nog onvoldoende tot de inzet van een gezinsgerichte benadering, waarin zowel de psychische problematiek van de ouders, het ouderschap en de ouder-kindrelatie wordt meegenomen (Maybery et al., 2015).

Wat weten we van de mechanismes in de intergenerationele overdracht en wat betekent dat voor ons dagelijks werk? Zien wij het als onze taak om patiënten/ouders te helpen om hun kinderen en zichzelf te beschermen met het doorbreken van deze zich herhalende cyclus? En zo ja, hoe zou dat dan kunnen in de huidige structuur van de GGZ die zich van oudsher vooral op individuen richt?

De Dimence Groep biedt sinds 2012 Contextueel Behandelen, een gezinsgerichte waarbij de ouder en het (jonge) kind in gezamenlijkheid worden behandeld vanuit zowel de volwassenen ggz als de jeugd ggz. Deze intensieve samenwerking leidt op meerdere terreinen tot positieve resultaten, zo blijkt uit recent wetenschappelijk onderzoek (Henselmans et al., 2022; Imandt et al., 2022; Stolper et al., 2021; Stolper et al., 2022 a en b).

In deze workshop over Contextueel Behandelen nemen we onze collega’s uit zowel de ggz voor volwassenen als de ggz kind en jeugd graag op een interactieve manier mee in de praktijk van deze manier van werken en de bevindingen vanuit onze ‘mixed-methods study’.

Leerdoelen
* kennis van de mogelijke gevolgen van psychische problemen bij ouders op het ouderschap, de ouder-kindrelatie en de ontwikkeling van het kind.
* handvatten om in zijn/haar praktijk Contextueel Behandelen op te zetten of elementen hiervan toe te voegen in behandelingen.
* overzicht van die factoren die de kans op overdracht van psychische stoornissen verkleinen.

11:30

Workshop: Suïcidepreventievaardigheden structureel in de hele keten van psychologieonderwijs: Een blended doorlopende leerlijn

Joanne Mouthaan en Maartje Schoorl

Samenvatting
Jaarlijks plegen bijna 1900 mensen suïcide. Veertig procent van hen heeft in het jaar vooraf daaraan contact gehad met de GGZ. Het is essentieel dat het signaleren, bespreken, diagnosticeren en behandelen van suïcidaal gedrag structureel onderdeel uitmaken van de psychologie opleidingen.
In de workshop laten we zien hoe onder de Landelijke Agenda Suïcidepreventie 2021-2025 door experts een doorlopende leerlijn suïcidepreventie vaardigheden is ontwikkeld voor de niveaus bachelor, master, Gezondheidszorgpsycholoog en Klinisch Psycholoog. De leerlijn omvat meervoudige e-learningmodules met kennis, attitudes en vaardigheden in de vorm van theorie en casuïstiek afgestemd op het opleidingsniveau. Voorbeelden van modules zijn wettelijk kader, diagnostiek & indicatiestelling, comorbiditeit en casuïstiek over verzoek tot levensbeëindiging en beoordeling van gedwongen opname. De modules zijn geschikt om in te zetten in diverse onderwijsvormen, in het bijzonder voor inzet in een blended lesprogramma.
Tijdens de workshop leren de deelnemers over de inhoud en de vorm van de modules. We delen de eerste ervaringen met de inzet van de e-learnings en gaan met de deelnemers in discussie over de onderdelen van de modules (wat mist er?), hoe komen diverse aspecten van suïcidepreventie aan bod, en hoe kunnen de modules suïcidepreventie in de praktijk versterken.

Leerdoelen
– Na de workshop hebben de deelnemers kennis over de inzet van blended onderwijs op het gebied van suïcidepreventievaardigheden in het academisch en post-master psychologieonderwijs.
– Na de workshop kennen de deelnemers de inhoud van de e-learningmodules suïcidepreventievaardigheden voor de GZ- en KP-opleiding.
– Na de workshop kunnen de deelnemers een visie geven op en beargumenteren hoe suïcidepreventievaardigheden goed kunnen worden aangeleerd in de opleidingen.

11:30

Workshop: Gefaseerd behandelmodel in een klinische setting: Kind IN Gezond Systeem (KINGS)

Henriet Scholts, Marjolein Schutte en Lysbert Zeinstra

Samenvatting
Deze workshop gaat over KINGS. Dit is een gefaseerd kortdurend behandelmodel (Kind IN Gezond Systeem: KINGS) in een klinische setting voor kinderen met (gedrags)problemen en hun ouders. De kinderen en hun ouders zijn blootgesteld aan ingrijpende interpersoonlijke gebeurtenissen, zoals huiselijk geweld, verwaarlozing, seksueel misbruik en geweld door leeftijdsgenoten (fysiek en/of emotioneel). KINGS richt zich op traumaverwerking bij het kind en de ouders en op het vergroten van opvoedvaardigheden van ouders. Het KINGS-behandelmodel bestaat uit een combinatie van verschillende beproefde – in meer of mindere mate evidencebased– behandelcomponenten (d.w.z, cognitieve gedrags- en mediatietherapie, motiverende gespreksvoering, videofeedback,lichaamsgerichte therapie, EMDR/IE en systeemtherapie). In 2021 is een vierjarig wetenschappelijk promotieonderzoek gestart naar de effectiviteit van het KINGS behandelmodel (Zeinstra et al., 2022). Het onderzoeksproject betreft een samenwerking tussen Accare, de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Naar verwachting zal het onderzoek medio 2025 worden afgerond.

In deze workshop zullen we eerst aandacht besteden aan een beschrijving van de doelgroep waar KINGS zich op richt. Vervolgens wordt het KINGS-behandelmodel toegelicht aan de hand van een beschrijving van de structuur en inhoud van de behandeling. We staan stil bij de empirische evidentie van het behandelmodel en bespreken belangrijke aandachtspunten. Dit laatste doen we aan de hand van een casus en videomateriaal.

Leerdoelen
Na deze workshop heeft de deelnemer inzicht in de doelgroep en behandeling KINGS. Daarnaast biedt deze workshop inzicht in het belang van een relationele visie op trauma, onderbouwd met een (kort) overzicht van de wetenschappelijke stand van zaken m.b.t de samenhang tussen PTSS en ouderschap en PTSS en gehechtheid.
Tot slot hopen we dat deze workshop zorgt voor inspiratie/prikkeling voor de behandelingen binnen de eigen caseload en hoe hierin te handelen.

 

11:30

Workshop: Praten, pillen, en… pulsen?! Over rTMS in de GGZ.

Manou van den Berg en Iris van Oostrom

Samenvatting
Repetitieve transcraniële magnetische stimulatie (rTMS) is een bewezen effectieve, niet-invasieve behandeling met minimale bijwerkingen, die in diverse landen gebruikt wordt in de behandeling van depressie. Daarnaast blijkt rTMS effectief bij de behandeling van o.a. OCD, PTSS, GAS, stemmen horen, en neuropathische pijn (Lefaucheur et al, 2020).

Het effect van rTMS als standalone behandeling voor depressie is ongeveer even groot als dat van CGT of medicatie (Arns et al, 2019), en het effect blijft bij een groot deel van de responders langere tijd behouden (Senova et al, 2019). Wanneer rTMS gecombineerd wordt met CGT blijkt dit bijzonder effectief, waarbij beide behandelingen elkaar lijken te versterken (Donse et al, 2017).

rTMS is inmiddels opgenomen in verschillende Zorgstandaarden, en is vanaf 2024 opgenomen als derde behandelstap in de vernieuwde Multidisciplinaire Richtlijn Depressie. De behandeling wordt in Nederland al sinds 2017 vanuit het basispakket vergoed als behandeling van therapieresistente depressie. Desondanks is deze behandeling nog relatief onbekend onder patiënten en behandelaren.

Het doel van deze workshop is om behandelaren te informeren over deze nieuwe, evidence-based behandeling, over de indicatiestelling ervan, en over de praktische toepassing in combinatie met psychologische behandeling. Daarbij demonstreren we de toepassing van rTMS en bieden de mogelijkheid deze hersenstimulatie zelf te ervaren.

Leerdoelen
• Kennis over rTMS: wat is het, wat is de wetenschappelijke evidentie, en wanneer is het geïndiceerd?
• Inzicht de mogelijkheden om psychologische behandeling te combineren met rTMS

11:30

Workshop: MDMA-ondersteunde psychotherapie: hype of hoop?

Erwin Krediet, Vivian Spiertz en Patty Brinkhoff

Samenvatting
In deze workshop zullen deelnemers worden meegenomen in het nieuwe veld van MDMA-ondersteunde psychotherapie. Na een korte introductie over het ontstaan van deze therapievorm en het presenteren van de resultaten van de belangrijkste studies, zal er in het bijzonder aandacht zijn voor de verschillen en overeenkomsten met andere therapieën, vanuit zowel het perspectief van de deelnemer/patiënt als van de therapeut. Op interactieve wijze zal door het bijwonen van deze workshop het bewustzijn worden vergroot over zowel de mogelijkheden als uitdagingen van deze vorm van therapie.

In deze workshop komt het volgende aan bod:

– De ontstaansgeschiedenis
– Therapeutische opzet en rationale
– Wetenschappelijke resultaten en wereldwijde ontwikkelingen
– Het verschil met andere therapieën
– Praktijkervaringen: perspectief van therapeut en patiënt.

Leerdoelen
– Meer inzicht in MDMA-ondersteunde psychotherapie, vanuit het perspectief van de deelnemer/patiënt, therapeut, en onderzoeker.
– Een beter begrip van de overeenkomsten en verschillen tussen MDMA-ondersteunde psychotherapie en andere vormen van psychotherapie.
– Een goed overzicht van de huidige stand van wetenschappelijk onderzoek naar MDMA-ondersteunde psychotherapie en de wereldwijde ontwikkelingen op dit gebied.

11:30

Symposium: Mentale beelden bij psychopathologie; van klinische observatie naar evidence-based behandeling.

Bart Endhoven, Hella Janssen, Karin van den berg en Else Treffers

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Mentale beelden bij psychopathologie; van klinische observatie naar evidence-based behandeling.

Samenvatting symposium 
Op dit moment profiteren veel mensen met psychische klachten onvoldoende van de huidige richtlijn behandelingen. Veel van hen rapporteren aan de stoornis gerelateerde mentale beelden (“mental imagery”). Bij veel stoornissen is mental imagery een onderhoudende factor van de symptomatologie. Mensen met een sociale angst rapporteren bijvoorbeeld beelden van nare sociale ervaringen uit het verleden en mensen met een bipolaire stoornis ervaren bijvoorbeeld meer emotionele impact bij toekomstgerichte beelden. Mogelijk kunnen interventies gericht op het moduleren van dit soort mentale beelden de behandeleffectiviteit vergroten of preventief ingezet worden. In dit symposium worden onderzoeksresultaten gedeeld vanuit zowel fundamenteel-, experimenteel- en klinisch onderzoek naar mental imagery bij een verscheidenheid aan psychopathologie. Hella Janssen zal als eerste spreker de resultaten presenteren van een recent gepubliceerd systematisch literatuuronderzoek over mental imagery meetinstrumenten en de rol van mental imagery bij auditieve verbale hallucinaties. Hella vat de literatuur over mental imagery meetinstrumenten samen in een conceptueel model voor zowel emotioneel als niet-emotioneel geladen mentale beelden. Als tweede spreker zal Bart Endhoven ingaan op de fenomenologische overeenkomsten en verschillen tussen beelden van autobiografische gebeurtenissen uit het verleden en catastrofale toekomstgerichte anticipaties van dreiging ( “flashfowards” )bij patiënten met paniekstoornis en sociale angststoornis. Als derde spreker zal Karin van den Berg de rol van mental imagery bij bipolaire stoornis uitlichten. Zij presenteert de resultaten van een randomized controlled trial waarin zij bij 62 patiënten met een bipolaire stoornis de effectiviteit onderzocht van Imaginary focussed Cognitive Therapy (ImCT) vergeleken met de huidige richtlijn behandeling (groeps psycho-educatie). Als laatste spreker zal Else Treffers een study protocol van een experimentele pilotstudie delen, waarin ImCT wordt ingezet bij een nieuwe preventieve interventie voor individuen met een verhoogd risico op een bipolaire stoornis.

Leerdoelen
Na het volgen van dit symposium:
– Is de deelnemer bekend met diverse vormen van mental imagery bij psychopathologie en hoe dit gemeten kan worden.
– Is de deelnemer bekend met verschillen en overeenkomsten tussen verschillende vormen van mental imagery.
– Is de deelnemer bekend met de effectiviteit van een mental imagery interventie en hoe deze interventie preventief ingezet kan worden.

11:30

Workshop: Lichamelijke hechtingspatronen; werken met het lichaam in de psychotherapie (binnen de psychosomatiek en verder)

Lars de Vroege en Marjon Witmer

Samenvatting
Cliënten met een ernstige somatisch-symptoomstoornis hebben vaak een geschiedenis met gecompliceerde gehechtheid en trauma die naar voren kan komen voorafgaand aan de behandeling of tijdens de behandeling. Hierbij kan binnen de therapeutische relatie opvallen dat cliënten moeite hebben met hulp vragen, vertrouwen of dat zij erg afhankelijk kunnen zijn. Door het lichaam en diens reacties mee te nemen in de (psycho)therapie kan er beter afgestemd worden op de hechtingsproblemen van de cliënt.

Tijdens deze workshop wordt er vanuit de psychotherapie en sensorimotor psychotherapie stilgestaan bij het gebruik van het lichaam ten behoeve van de therapeutische relatie en behandeling. Hierin wordt met name, maar niet enkel, ingezoomd op de behandeling van somatisch-symptoomstoornis. Collega’s die deelnemen aan de workshop gaan zelf ervaren met welke oefeningen er meer lichaamsrealisatie ontstaat en wat dit oproept. Vervolgens zal het gevolg voor psychotherapeutische benaderingen gelegd worden (oa lichaamsgerichte MBT). Workshopdeelnemers zullen hierdoor meer inzicht krijgen in de werking van het lichaam tijdens psychotherapeutische interventies en de link met hechtingsstijlen.

Literatuur:
Ogden, P. (2021). The different impact of trauma and relational stress on physiology, posture, and movement: Implications for treatment. European Journal of Trauma & Dissociation, 5, 100172. doi:10.1016/j.ejtd.2020.100172

Ogden, P. & Fisher, J. (2015). Sensorimotor Psychotherapy. Interventions for trauma and attachment. W. W. Norton & Company.

Pielage, S. & Spaans, J. (2019). Stilstaan bij Lichaam en Geest. Een ambulante groepstherapie op basis van lichaamsmentalisatie bevorderende therapie (L-MBT) voor patiënten van Altrecht Psychosomatiek Eikenboom. Interne publicatie. Zeist: Altrecht.

Leerdoelen
Contact leggen met lichaamservaringen tijdens clientcontact
Gebruik van lichaam tijdens psychotherapie
Lichaamsgerichte oefeningen toe kunnen passen tijdens behandeling

11:30

Symposium: Het belang van interventie bij vrouwen met ernstige psychiatrische problematiek in de peri- en postnatale periode.

Jasmijn de Vos, Ineke Abdoelaziz en Eva Horn

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Het belang van interventie bij vrouwen met ernstige psychiatrische problematiek in de peri- en postnatale periode.


Samenvatting symposium 

Met een prevalentie van 10-15% komen psychiatrische stoornissen veel voor in de peripartum periode. Onbehandeld brengen ze voor zowel de moeders als hun (ongeboren) kinderen gezondheidsrisico’s met zich mee. In de klinische praktijk zien hulpverleners naar schatting 5-25% van vrouwen met psychopathologie die een intensievere behandeling nodig hebben vanwege co morbide psychopathologie, persoonlijkheidsstoornissen en/of diverse psychosociale problemen. Deze doelgroep profiteert vaak onvoldoende van de reguliere behandelingen en de aanwezigheid van ouderlijke psychopathologie is gerelateerd aan de ouder-kind relatie en de ontwikkeling van het jonge kind. Om die reden bieden het Erasmus Universitair Medisch Centrum in Rotterdam en het NPI (onderdeel van ARKIN) in Amsterdam, intensieve dagbehandeling aan voor deze heterogene groep vrouwen met ernstige geestelijke gezondheidsproblemen tijdens de zwangerschap en in de postpartum periode.
Tijdens dit symposium presenteren we 1. Een beschrijving van het peri- en postpartum aanbod voor vrouwen met ernstige psychische problemen waaronder de dagbehandeling voor zwangere vrouwen en de moeder-kind behandeling, 2. De recente resultaten van het PROFILE onderzoek; het onderzoek naar maternale ouderkind-binding bij cliënten met persoonlijkheidsproblematiek en 3. Een klinische casus met videomateriaal. Een belangrijk onderdeel van de dagbehandeling voor zwangere vrouwen is een mentaliseren bevorderende groepspsychotherapie. Aan de hand van de casus zal het behandelproces tijdens de dagbehandeling voor zwangere vrouwen geïllustreerd worden en besproken worden waarom mentaliseren bevorderende interventies voor deze doelgroep goed aansluiten.

Er zal ruimte zijn voor vragen en discussie.

Leerdoelen
-Na het volgen van dit symposium is de deelnemer op de hoogte van de (intensieve) behandelmogelijkheden voor vrouwen met ernstige psychiatrische problematiek tijdens de zwangerschap en in de postpartum periode.
-Na het volgen van dit symposium is de deelnemer op de hoogte van recente wetenschappelijke resultaten van het PROFILE onderzoek.
-Na het volgen van dit symposium is de deelnemer zich ervan bewust waarom het mentaliseren tijdens de zwangerschap en in de postpartum fase over het kindje en het (aanstaande) ouderschap van belang is.

12:45

Lunchpauze

Expositie

Plenair in de Zuiderduinzaal

14:00

Dagvoorzitter aan het woord

14:15

Vergeet jezelf niet! Mentale gezondheid van zorgprofessionals als fundament voor toekomstbestendige zorg!

Dr. Anneloes van den Broek, GGz Breburg

Samenvatting presentatie – Vergeet jezelf niet!

De toekomst van de Nederlandse gezondheidszorg is een uitdaging welke zich richt op vier doelen: de ‘Quadruple Aim’. Deze doelen betreffen: het verbeteren van de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg, het verbeteren van de patiëntervaring, het verlagen van de zorgkosten en het vergroten van het werkplezier van zorgprofessionals. Zorgprofessionals spelen een grote rol bij het realiseren van de eerste drie doelen. De druk op de zorg en de schaarse capaciteit dwingen ons om zorgvuldig om te gaan met dit menselijk kapitaal. Goed functionerende professionals zijn immers de ruggengraat van een goed functionerend gezondheidszorgsysteem. De resultaten van onderzoeken in de DFY-study gedurende en na de COVID-19 pandemie maakten ons meer bewust van het belang van mentale gezondheid van zorgprofessionals in Nederland en wereldwijd. Onze mentale gezondheid als zorgprofessional is een cruciale basis voor continuïteit en kwaliteit van zorg. Door het capaciteitstekort, de groeiende vraag naar geestelijke gezondheidszorg en veroudering  zal de belasting van professionals in de geestelijke gezondheidszorg de komende jaren blijven toenemen. Om die reden zou de bevordering van de eigen mentale gezondheid, veerkracht en positionering, zo vroeg mogelijk opgenomen moeten worden in de (postmaster) opleidingen geestelijke gezondheidszorg. Om het enthousiasme voor het werken in de geestelijke gezondheidszorg te vergroten en te behouden, moet ook veerkracht gestimuleerd worden om medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg te ondersteunen. In het behoud van de mentale gezondheid, ligt tevens een nadrukkelijke rol voor de werkgever, waarbij psychische gezondheid frequent wordt gemonitord en waar nodig wordt ingegrepen. Dit realiseert duurzame inzetbaarheid, wederzijds vertrouwen en loyaliteit naar werken in de gezondheidszorg. Goede besluitvorming en investeringen op diverse niveaus zijn nodig om professionals in de geestelijke gezondheidszorg mentaal gezond, veerkrachtig en enthousiast te houden over het werken in de geestelijke gezondheidszorg. Wie draagt er zorg voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals en hoe positioneren we ons hierin? En met alle petten die we op hebben en verantwoordelijkheden die we dragen: vergeet jezelf niet, als je voor een ander zorgt!

 

Biografie

Dr. A.H.S. (Anneloes) van den Broek, MHA is als Klinisch psycholoog-psychotherapeut, P-opleider en senior wetenschapper werkzaam bij GGz Breburg. Tevens is zij verbonden aan Tranzo, Tilburg University en verantwoordelijk voor de onderzoekslijn Veerkracht, Mentale gezondheid en positionering van zorgprofessionals – Don’t Forget Yourself (DFY-study). Landelijk is zij bestuurlijk actief bij het LPO (Landelijk P-opleiders Overleg), de FGzPt en betrokken bij pAPV (programma Adaptieve Psychologische Vervolgopleidingen) in de projectgroep Governance en Samenwerking. Haar loopbaan kleurt zich door een combinatie van cliëntenzorg, opleiding, wetenschappelijk onderzoek en bestuurlijke activiteiten, hetgeen weerspiegeld wordt in onderstaande publicaties.
Recenter publicaties:
van den Broek A, de Vroege L. Don’t Postpone! Mental Health of Healthcare Professionals Needs Attention!. Explor Res Hypothesis Med. Published online: Dec 28, 2023. www.xiahepublishing.com/2472-0712/ERHM-2023-00006

De Jong J, Puertas AB, Rook M, Wisman, A., Mooren, R., Benavente, R., Van den Broek, A., (2023). Strengthening the Relationship; A Digital and Educational Exchange Between Portuguese and Dutch Mental Health Care Associations. Japan Journal of Research.;4(8):1-5. DOI: 10.33425/2690-8077.1092

Van den Broek, A. (2023). Future-proof changes in Dutch healthcare: Impact on the Governance of the Postgraduate Psychology training. Open Journal of Social Sciences, 11, 73-84.
doi.org/10.4236/jss.2023.1110005

Van den Broek, A., Metz, M., Bongers, I., (2023). More than intention
Towards better collaboration within mental healthcare. Researchoutreach, Health & Medicine (136):44-47. researchoutreach.org/articles/more-intention-better-collaboration-mental-healthcare/

Van den Broek A. (2024). Human resource management (HRM) and performance: Balancing between optimization of organizational performance and well-being of (healthcare) employees. Journal of Infrastructure, Policy and Development. 8(1): 2812. doi.org/10.24294/jipd.v8i1.2812

Van den Broek, A., De Vroege, L., Metz, M., Gribling, G., De Ridder, A., Van Eerd, J., (2022). Aanpassing aan veranderende zorgbehoefte in de ggz: mentale gezondheidscentra. Tijdschrift voor Psychiatrie; 64(2):101-107.

11-van_den_Broek-Anneloes

15:00

Wisseltijd

Subsessies

15:05

Workshop: Schematherapie voor de dissociatieve identiteitsstoornis

Robin van der Linde en Nathan Bachrach

Samenvatting
Dissociatieve stoornissen zijn traumagerelateerde stoornissen met een sterk invaliderend karakter. Personen met ernstige dissociatieve stoornissen hebben een lage kwaliteit van leven: ze zijn vaak werkloos en eenzaam, en hebben naast dissociatieve symptomen vaak comorbide symptomen van angst, depressie, persoonlijkheidsstoornissen, verslaving en (para)suïcidaal gedrag.

In Nederland bestaat geen consensus over de behandeling van dissociatieve stoornissen en er is geen multidisciplinaire richtlijn, mede omdat er wereldwijd nog geen gecontroleerd therapie-effect onderzoek is uitgevoerd naar de zorg aan deze groep stoornissen. Tot op heden is bij de behandeling van DIS de zogenoemde ‘fasetherapie’ gangbaar. Deze voornamelijk psychodynamische behandeling bestaat uit drie fasen die zijn gericht op: 1) veiligheid, stabilisatie en symptoomreductie; 2) verwerken van traumatische ervaringen; en 3) integratie van de diverse identiteiten of persoonlijkheden. Het wetenschappelijk bewijs voor deze vorm van behandeling ontbreekt en de fasegerichte aanpak heeft diverse nadelen: hoge uitvalpercentages, lange behandelduur van 8 tot 9 jaar, en een beperkt percentage patiënten dat volledige integratie bereikt. Er is dus veel ruimte voor verbetering in de behandeling ernstige dissociatieve stoornissen.

Daarom wordt in recent wetenschappelijk onderzoek de effectiviteit van een alternatieve behandeling voor DIS, schematherapie bekeken. Schematherapie sluit beter aan bij de huidige empirische kennis over de aard van de pathologie. Deze behandeling is ook aanzienlijk korter van duur (3,5 jaar). In studies van schematherapie met aangrenzende ernstige trauma gerelateerde problemen (bijv. Borderline persoonlijkheidsstoornis en complexe PTSD) zijn zeer goede resultaten behaald en is de drop-out opmerkelijk laag. Deze effectieve behandeling is aangepast aan de specifieke problemen en behoeften van DIS-patiënten. De centrale doelen van ST voor DIS betreffen het verwerken van trauma, het verminderen van onaangepaste coping (vooral vermijden) en het bevorderen van gezond functioneren (inclusief zelfmanagement en eigenaarschap van het eigen leven).

Leerdoelen
1: Kennis vergaren over de laatste stand der wetenschap over de kenmerken van de dissociatieve identiteitsstoornis
2: Kennis vergaren over de laatste stand der wetenschap over de behandeling van de dissociatieve identiteitsstoornis volgens het schematherapie model
3: Leren toepassen van schematherapeutische technieken bij de dissociatieve identiteitsstoornis, waaronder;
• Klachteninventarisatie
• Casusconceptualisatie
• Interventies en de evaluatie van het therapeutische effect
• Therapeutische houding en/of therapeutische relatie

15:05

Workshop: Tegenoverdracht: van ‘ruis’ naar ‘muziek’

Anton Hafkenscheid

Samenvatting
In de klinische praktijk en de opleidingscontext wordt tegenoverdracht (TO) in de regel nog steeds opgevat als iets onwenselijks. Dat is ten onrechte. TO-reacties kunnen inderdaad schadelijk zijn voor de behandelrelatie. Vaak bevatten ze echter onmisbare diagnostische informatie over de interpersoonlijke problematiek van de patiënt. Die informatie kan met zelfrapportage door de patiënt moeilijk worden ontsloten. Een uniek instrument waarmee klinisch psychologen en psychotherapeuten hun TO-reacties systematisch kunnen inventariseren is de Beoordelingsschaal Beïnvloedingsboodschappen-Circumplex (BBB-C), de Nederlandse versie van de Impact Message Inventory-Circumplex (IMI-C) .
De BBB-C is gebruikersvriendelijk en uitgebreid psychometrisch gevalideerd. Het instrument is ingebed in een krachtig en helder theoretisch kader: de Interpersoonlijke Communicatietheorie (ICT). In deze workshop worden de BBB-C en de ICT kort geïntroduceerd en wordt het valideringsonderzoek naar het instrument op een toegankelijke wijze samengevat. Het merendeel van de beschikbare tijd wordt echter besteed aan een praktische onderbouwing van de stelling dat TO eerder ‘muziek’ dan ‘ruis’ is: zowel diagnostisch als therapeutisch. Deelnemers worden uitgenodigd om vastlopende casuïstiek in te brengen. De disfunctionele interpersoonlijke stijl van de patiënt kan door de inbrenger in rollenspel worden neergezet. De workshopgever zal in de rol van behandelaar proberen om de potentieel destructieve kanten van de TO te transformeren in ‘muziek’. De veiligheid van de deelnemers en de anonimiteit van de ingebrachte casuïstiek zullen uiteraard worden gewaarborgd.

Leerdoelen
1. Deelnemers hebben kennis genomen van een gevalideerd meetinstrument voor tegenoverdracht.
2. Deelnemers zijn basaal ingevoerd in de uitgangspunten van een generieke, interpersoonlijke benadering van psychopathologie.

15:05

Workshop: Innoveren in de GGz; Het mes in de GGz of moet de KP onder het mes? Over nut, noodzaak en gaan doen!

Youri Derks en Barbara Montagne

Samenvatting
Leven op het scherpst van de snede. De buitenwereld en de wereld van de geestelijke gezondheidszorg veranderen in snel tempo. Volgens professor Transitiekunde Jan Rotmans leven we niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van tijdperk. Het is onmiskenbaar: ook in de GGZ gaat het mes erin. Wordt dat de doodsteek, of is het een levensreddende operatie? Wat vraagt deze verandering van ons? Niet eerder werd er zoveel gevraagd van ons adaptatievermogen als de afgelopen jaren. Maar adapteren, is dat aanpassen aan de verandering, of veranderen en je omgeving zelf gaan aanpassen? Dat laatste vraagt om leiderschap en innovatie. Met de landelijke ontwikkelingen binnen het APV staat innovatie en leiderschap nog nadrukkelijker op de agenda van de psycholoog.
Des te meer reden om stil te staan bij wat het eigenlijk is en waarom het belangrijk is. In de eerste helft bespreken we bovenstaande vragen. Innovatie is ook doen en in de tweede helft gaan we dus ook aan de slag om samen te komen tot innovatieve oplossingen.

Leerdoelen
1. Kennis krijgen over de rol van innovatie in de GGz.
2.Vaardigheden aangereikt krijgen om een innovatie proces (mede) vorm te geven danwel deel te nemen aan een innovatie proces.

15:05

Workshop: Breaking the cycle with MBT Trauma Focused - Een mentaliserend perspectief op trauma

Janine Driessen, Jasmijn de Vos en Maaike Smits

Samenvatting
In deze workshop nemen we deelnemers mee in de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van traumabehandeling vanuit een mentaliserend perspectief. De focus op (de impact van) trauma neemt in Mentalization-Based Treatment van oorsprong een centrale plek in. Toch is de klinische ervaring, ondersteund door evidentie, dat een meer expliciete traumafocus het effect van behandeling kan vergroten voor cliënten waarbij (complex) trauma een aanhoudende impact heeft op het functioneren. MBT-Trauma Focused is een nieuw ontwikkelde groepsinterventie gericht op de behandeling van complex trauma (al dan niet in de context van persoonlijkheidsproblematiek). In samenwerking met een internationaal consortium, waaronder o.a. Anthony Bateman en Peter Fonagy (AFC in London), is MBT-TF in verschillende varianten geïmplementeerd. In Nederland wordt MBT TF als pilot aangeboden binnen de Viersprong, het NPI en GGZ Breburg.
In een korte inleiding staan we stil bij een mentaliserend perspectief op de impact van trauma, de onderliggende principes van MBT-TF en de opbouw van het MBT-TF programma. Theoretische principes die hierin centraal staan zijn het doorbreken van isolatie en vermijding, het verminderen van vastzittende gevoelens van schaamte en zelfhaat, het vergroten van epistemisch vertrouwen en het herijken van het beeld van zelf en ander.
Met deze theorie op zak gaan we praktisch aan de slag met een belangrijk aspect vanuit de MBT-TF dat ook buiten de context van gestructureerde MBT(TF) programma’s een belangrijke meerwaarde heeft in de behandeling van mensen met complex trauma: zicht krijgen met je cliënt op de re-enactmentcirkel waar een cliënt telkens weer in terecht komt. Hoe kunnen we interactieproblemen in het hier begrijpen vanuit de traumatriggers voortkomend vanuit de traumatische voorgeschiedenis van een cliënt. In een rollenspel demonstreren we hoe dit concept te gebruiken is. Aan de hand van eigen casuïstiek oefen je in rollenspellen hoe je hier in gesprek met je cliënt samen zicht op krijgt.

Leerdoelen

  • Heb je meer kennis over hoe je op een mentaliserende manier kunt kijken naar traumaklachten en de invloed van complex trauma op relaties in het hier en nu.
  • Ben je op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van traumabehandeling binnen MBT.
  • Heb je praktische handvaten om met jouw client samen zicht te krijgen op de invloed van trauma op hun huidige relaties en interacties.

15:05

Workshop: Een Sterk Verhaal, een narratieve interventie gericht op persoonlijk herstel

Silvia Pol en Andrea Hop

Samenvatting
Het levensverhaal van mensen met persoonlijkheidsstoornissen kent veelal ontwrichtende en traumatische ervaringen die zijn opgetreden tijdens de (vroege) ontwikkeling. Deze ervaringen hebben vaak diepgaande gevolgen voor de ervaren psychologische en emotionele gezondheid. Wanneer mensen het eigen verhaal leren kennen en delen met anderen, ontstaat er ruimte voor de ontwikkeling van een diepergaand begrip van de eigen geschiedenis en persoonlijkheidsvorming. Uit onderzoek blijkt dat mensen vanuit een sterk verhaal over de eigen identiteit beter in staat zijn om hun toekomst op een bevredigende manier vorm te geven.

Leerdoelen
• bent u bekend met de specifieke kenmerken van de narratieve identiteit van mensen met persoonlijkheidsstoornissen
• weet u dat werken aan persoonlijk herstel essentieel is voor cliënten naast het werken aan een vermindering van klachten
• hebt u enig begrip van de narratieve werkwijze in “Een Sterk Verhaal” en bent u geïnformeerd over de mogelijkheid om een “Train de trainer” cursus te volgen zodat u de interventie zelf kunt aanbieden

15:05

Workshop: Waarom artsen psychologen zo irritant vinden

Kirstel Lamberts

Samenvatting
In deze workshop neem ik de deelnemers graag mee in het perspectief van de artsen waar we zo vaak mee samenwerken. Hoe komt het dat er zo vaak sprake is van communicatieproblemen of zelfs strijd tussen deze twee disciplines? Terwijl onze werkzaamheden zo dicht bij elkaar liggen en we elkaar hard nodig hebben om bijvoorbeeld managers bij te sturen of af te remmen.

De kern daarvan ligt, hoe kan het ook anders, in de opleiding. Ik heb beide opleidingen mogen afronden; ik ben klinisch psycholoog en sinds een aantal jaren ook basisarts. Dit heeft mij een bijzonder perspectief gegeven op het werk, maar met name op de wijze van opleiden van psychologen en artsen.

Mijn ervaringen zijn het uitgangspunt waar de deelnemers hun eigen ervaringen, vragen, irritaties, conflicten, succesverhalen, enz, naast leggen. In de dialoog die zo ontstaat tussen deelnemers en mijzelf zullen we scherp de mogelijkheden en valkuilen van psychologen die werken in multidisciplinaire teams tegen het licht gaan houden.

Leerdoelen
– Effectiever samenwerken met hun arts-collega’s.
– Psychologen in opleiding coachen in de toekomstige samenwerking met artsen.
– Het vakmanschap van de psycholoog met (nog) meer trots uitdragen.

15:05

Workshop: Voorbij de DSM-5: Verkenning van de invloed van neurocognitieve functies en de P-factor in de forensische diagnostiek

Thijs van de Kant en Frank Jonker

Binnen de forensische diagnostiek volstaat een DSM-5 classificatie vaak niet. Vaak is er sprake van multifactoriële problematiek, waarbij (delict)gedrag niet louter verklaard kan worden door psychosociale factoren. Met name nu er steeds sterker bewijs wordt gevonden voor een verband tussen neurocognitieve functies en (delict)gedrag, wordt de klassieke classificatie van stoornissen bemoeilijkt door de complexiteit en aanzienlijke overlap tussen verschillende aandoeningen. Is het niet zinvoller om te spreken van een meer algemene maat van psychopathologie, zoals de P-factor? En hoe kunnen we neurocognitieve functies, zoals het executief functies, integreren in dit model? Moeten we wellicht streven naar een NP-factor?

In deze workshop willen we een denkmodel presenteren dat diagnostici handvatten biedt om de invloed van neurocognitieve stoornissen te integreren binnen het brede spectrum van psychopathologie.

3 leerdoelen van de workshop

  • In de workshop krijgt de cursist inzicht in het verschil tussen de cognitieve stoornissen door neurologische aandoeningen en psychopathologie in relatie tot relevante forensische gedragingen.
  • In de workshop krijgt de cursist inzicht in hoe de P-factor (HiTOP-model) zich verhoudt tot het neuropsychologisch redeneren.
  • De cursist weet hoe de uitkomsten van deze relatie te onderbouwen en te beschrijven volgens vast denkmodel en hoe dit geïntegreerd kan worden in een rapportage en dit begrijpelijk te maken voor de opdrachtgevers

15:05

Symposium: Cultuur, migratie en psychotrauma: Op weg naar effectievere psychotraumazorg voor migranten en vluchtelingen

Samrad Ghane, Hanae Beghiyl, Iris Bosscher en Simone de la Rie

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Symposium Cultuur migratie en psychotrauma Op weg naar effectievere psychotraumazorg voor migranten en vluchtelingen

Samenvatting
Mensen met een migratieachtergrond, en vluchtelingen in het bijzonder, hebben een verhoogd risico op blootstelling aan traumatische ervaringen. De prevalentie van trauma- en stressgerelateerde stoornissen onder deze doelgroep is dan ook significant hoger, vergeleken met de algemene bevolking. Ondanks herhaalde pogingen tot vernieuwing zijn er hardnekkige knelpunten rondom de zorg voor getraumatiseerde migranten en vluchtelingen. De geestelijke gezondheidszorg blijkt telkens onvoldoende toegankelijk voor deze doelgroep. Eenmaal in zorg, blijkt bovendien het aanbod niet altijd goed aan te sluiten bij de achtergrond, opvattingen en sociaal-culturele context van deze patiënten. De zorg en de organisatie daarvan zijn gebaat bij meer innovatief onderzoek bij deze groepen, met name op het gebied van epidemiologie, psychodiagnostiek en psychotherapie.
Dit symposium presenteert een aantal vernieuwend onderzoek op het gebied van psychotraumazorg voor vluchtelingen en migranten. Na een inleidende presentatie over de kansen en uitdagingen bij de diagnostiek en behandeling van migranten en vluchtelingen wordt stil gestaan bij de prevalentie en symptomatologie van “moral injury” bij vluchtelingen. Vervolgens worden resultaten gepresenteerd van een meta-analyse over de effectiviteit van psychologische interventies bij patiënten met een posttraumatische stress-stoornis uit de zogenaamde MENA regio (Midden-Oosten en Noord-Afrika). Tot slot wordt stil gestaan bij de toepassing van een innovatieve, traumagerichte behandeling genaamd 3MDR (Multi-modular Motion-assisted Memory Desensitization and Reconsolidation) en de mogelijke culturele aanpassingen daarin.

Leerdoelen
– inzicht in het belang van “moral injury” bij de diagnostiek en behandeling van getraumatiseerde vluchtelingen
– kennis over effectieve psychologische interventies bij vluchtelingen en migranten
– kennis over de toepassing van 3MDR bij vluchtelingen en mogelijke culturele aanpassingen daarin

15:05

Pecha Kucha presentaties onder leiding van Floor Boekholt en Diane Meijer

Pecha Kucha is Japans voor chit chat, oftewel prietpraat. Tijdens de korte presentatie worden twintig afbeeldingen getoond. Elke afbeelding wordt twintig seconden getoond, waarna automatisch de volgende afbeelding volgt. Zo’n presentatie duurt dus twintig x twintig seconden, oftewel: zes minuten en veertig seconden

De volgende Pecha Kucha presentaties zullen hierin gepresenteerd worden:

1 Lisanne Belt – Het verband tussen autobiografisch geheugen specificiteit en PTSS bij vluchtelingen
2 Elsien Hofstra – Hechtingsgerichte behandeling bij kinderen met een LVB
3 Inge Simons – “Mijn kindje in hoofd en hart-LVB:Een hechtingsbevorderende psychotherapeutischegroepsbehandeling voor ouders met LVB en psychische klachten én een jong kindje”
4 Jael van Bentum – EMDR en suïcidepreventie; het behandelen van suïcidale flashforwards

16:15

Pauze

Subsessies

16:45

Workshop: Psychose in de spreekkamer

Yvonne de Jong

Samenvatting
Psychose komt voor in alle spreekkamers en bij alle problematieken, met name bij depressie, angst, trauma, borderline persoonlijkheidsstoornis, autisme en verslavingsproblematek. De psychotische symptomen vallen echter niet meteen op en overlappen met andere problematiek. Door deze symptomen bespreekbaar te maken, kun je psychose voorkomen. Maar hoe detecteer je dan psychose en hoe praat je erover als mensen overtuigd zijn van hun ervaringen? Met name als mensen overtuigd zijn van hun ervaringen balanceer je op het scherpst van de snede; je wilt ze niet kwijt door in discussie te gaan, maar je wilt ook niet te veel mee gaan. Tijdens deze workshop gaan we uitgebreid op detectie en gespreksvoering in verschillende fasen in, zodat de deelnemers er morgen mee aan de slag kunnen.

Leerdoelen
– kennis over psychotische symptomen toepassen in de praktijk
– psychotische symptomen detecteren
– psychotische symptomen bespreken

16:45

Workshop: Memory Specificity Training (MEST): het verbeteren van de specificiteit van het autobiografisch geheugen in de behandeling van angst- en stemmingsklachten

Simone de la Rie en Lisanne Belt

Samenvatting
Mensen met een depressieve stoornis en posttraumatische stressstoornis (PTSS) hebben vaak moeite om specifieke herinneringen op te halen, dat wil zeggen persoonlijke gebeurtenissen die op een bepaalde plaats en een bepaald tijdstip plaatsvonden en niet langer hebben geduurd dan een dag. Een overalgemeen autobiografisch geheugen wordt in de literatuur geassocieerd met ernstiger klachten en risico op terugval bij bijvoorbeeld depressie. Het bevorderen van de geheugenspecificiteit kan mogelijk bijdragen aan vermindering van klachten.
Na een korte theoretische inleiding maken deelnemers tijdens de workshop kennis met een geheugeninterventie gericht op het verbeteren van de specificiteit van het autobiografisch geheugen: de Memory Enhanced Specificity Training (MEST). De theoretische onderbouwing en de klinische bruikbaarheid van de MEST bij verschillende doelgroepen wordt uitgebreid toegelicht. We laten zien hoe de MEST flexibel kan worden ingezet als voorbereidende, ondersteunende, of stand-alone interventie en kan bijdragen aan een verbetering van klachten. Recente wetenschappelijke bevindingen over de effectiviteit van de MEST worden besproken. Tevens wordt toegelicht waarom en hoe deze interventie is ingezet bij vluchtelingen met PTSS en depressieve klachten in een door de WKK gesubsidieerd project.
De workshop omvat een praktische demonstratie van de MEST-interventie. Tevens wordt de E-health versie van de MEST gedemonstreerd. Deelnemers ontvangen het behandelprotocol van de MEST, waarmee ze in een rollenspel kunnen oefenen waarna zij deze interventie na de workshop direct kunnen toepassen in hun klinische praktijk.
Na afloop van de workshop hebben deelnemers inzicht verkregen in de relatie tussen overalgemeen autobiografisch geheugen en depressieve en PTSS klachten en de achtergrond en bruikbaarheid van de MEST. Deelnemers zijn in staat de MEST-geheugeninterventie direct toe te passen in de praktijk om het autobiografisch geheugen te bevorderen in het kader van de behandeling van angst- en stemmingsklachten.

Leerdoelen
1) Inzicht krijgen in de relatie tussen overalgemeen autobiografisch geheugen en depressieve/PTSS klachten
2) Inzicht krijgen in de achtergrond en bruikbaarheid van de MEST.
3) Kunnen toepassen van de MEST-geheugeninterventie in de praktijk

16:45

Workshop: Relatiehulp in de GGZ: het op EFT gebaseerde programma 'Houd me vast'

Pieter Dingemanse

Samenvatting
Relatieproblemen zijn in (en buiten) de GGZ vaak een onderhoudende factor van psychische problematiek. Hier is in de praktijk wat aan te doen! Het ‘Houd me vast’ programma is een kortdurend, bewezen effectief relatie verbeterprogramma, gebaseerd op EFT; waarin hechting en verbinding met elkaar centraal staan. In 8 sessies kun je hiermee stellen een stap verder helpen. Inmiddels zijn we (ruim) 10 jaar doorontwikkeld en heeft het programma niet alleen meer wetenschappelijke evidence, maar is het zich ook aan het uitbreiden naar meerdere doelgroepen en contexten. We begrijpen steeds beter de logica van het programma, de bruikbaarheid bij diverse doelgroepen en settings.

Na deze workshop kent u de inhoud en evidentie van het programma beter. U hebt ervaring opgedaan met EFT-vaardigheden die in therapiesessies toepasbaar zijn en u hebt kennis van de diverse (recente) toepassingsmogelijkheden, ‘van relatieverbetering, tot leertherapie en gezinstherapie.

Over de auteur: Pieter Dingemanse werkt als klinisch psycholoog & P-opleider bij Altrecht GGZ, supervisor VGCt, NVRG & EFT. Hij is mede-oprichter en vice-voorzitter van EFT-Nederland. Tevens bestuurslid van de FGzPt & LPO en voorzitter stichting EVC Nederland. Hij heeft jarenlange ervaring met het Houd me vast programma in verschillende settings.

Leerdoelen
Na deze workshop kent u de inhoud en evidentie van het programma beter. U hebt ervaring opgedaan met EFT-vaardigheden die in therapiesessies toepasbaar zijn en u hebt kennis van de diverse (recente) toepassingsmogelijkheden, ‘van relatieverbetering, tot leertherapie en gezinstherapie.

16:45

Workshop: Cognitive and Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP) als interventie bij suïcidaal gedrag.

Inge Jager en Jet Heering

Samenvatting
Cognitive and Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP; McCullough et al., 2014) is ontwikkeld als specifieke behandeling voor patiënten met persisterende depressie en jeugdtrauma, die dikwijls ook bekend zijn met cluster C persoonlijkheidsstoornissen. CBASP bestaat uit gedragstherapeutische interventies, zoals situatieanalyses en sociale vaardigheidstraining, maar ook uit psychodynamische interventies, gericht op het beter leren waarnemen van het effect van problematisch gedrag op de ander.

Recent onderzoek laat zien dat een suïcide risico taxatie niet levensreddend kan werken, maar een ‘patient assessment of needs’ mogelijk wel (Hawton et al., 2022; Large, 2018;
Large et al., 2011). Het herkennen en uitspreken van je (emotionele) behoeften is een van de meest voorkomende doelen bij patiënten die met CBASP worden behandeld. De patiëntgroep waarvoor CBASP specifiek is ontwikkeld kampt ook met chronische suïcidaliteit.

Middels CBASP interventies wordt gebruikgemaakt van de tegenoverdracht, die op betrokken en transparante wijze wordt teruggekoppeld. Om patiënten op deze wijze ‘de waarheid te vertellen’, moet je als clinicus wel uit een bepaald hout gesneden zijn (McCullough, 2021). Bij persisterende depressie kunnen juist deze interventies het verschil maken tussen de patiënt in behandeling krijgen of hierin falen, en tussen leven of dood.

Leerdoelen:
1. Inzicht verkrijgen in de theoretische achtergrond en evidentie van Cognitive and Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP)
2. Werken met tegenoverdracht bij complexe patiënten door het effect van suïcidaliteit en probleemgedrag te onderzoeken
3. Leren inzetten van de therapeutische relatie door toepassing van de interventies ‘gedisciplineerde persoonlijke betrokkenheid’ en ‘interpersoonlijk onderscheid maken’ bij suïcidaal gedrag en ander probleemgedrag.

Werkvorm:
Het is een actieve workshop met diverse werkvormen:
– plenaire uitleg theoretische achtergrond en wetenschappelijke evidentie CBASP
– plenaire demonstratie technieken mbv een patiënt video’s en rollenspelen
– in kleine groepjes oefenen mbv rollenspelen en feedback
– plenaire casuïstiek bespreking en vragen.

Leerdoelen
– Inzicht krijgen in de theoretische achtergrond en evidentie van Cognitive and Behavioral Analysis System of Psychotherapy (CBASP)
– Werken met tegenoverdracht bij complexe patiënten door het effect van suïcidaliteit en probleemgedrag te onderzoeken
– Leren inzetten van de therapeutische relatie door toepassing van de interventies ‘gedisciplineerde persoonlijke betrokkenheid’ en ‘interpersoonlijk onderscheid maken’ bij suïcidaal gedrag en ander probleemgedrag.

16:45

Workshop: ‘A child that is not embraced by the village will burn it down to feel its warmth’ De jeugdzorg van straks: zonder inhoudelijk leiderschap geen geheelde jeugdzorg

Janneke Majoor en Resie Bessems

Samenvatting
Onze kinderen groeien op in een wereld die in grote mate veranderlijk, onzeker, complex en ambigu is. Het kan niet anders dan dat dit leidt tot meer kinderen en ouders bij wie het groot worden niet vanzelf gaat en daar hulp bij nodig hebben. Het is dus de hoogste tijd voor een echt andere jeugdzorg.

Deze echt andere jeugdzorg vraagt om organisaties (en een samenleving) die alle uitdagingen die de VUCA-wereld met zich meebrengt kunnen hanteren. Dit kan alleen met behulp van leiderschap dat zowel wendbaar is als koers kan houden. Klinisch psychologen zijn bij uitstek geschikt om invulling te geven aan dit leiderschap.

Klinisch psychologen kunnen dit kunnen doen door gebruik te maken van een mix van vakinhoudelijke kennis met betrekking tot trauma, relationele gezondheid en door te kijken door een systeemgerichte bril. Net zoals ontregelde kinderen kalmeren bij hun kalme ouder, is het van belang dat gestresste ouders kunnen kalmeren bij de professionele hulpververlening. Hiervoor moet de gestresste professional zelf kunnen kalmeren binnen zijn of haar organisatie. Organisaties zijn geen machines, maar levende systemen. Organisaties zijn dus net als mensen gevoelig en ontvankelijk voor stress en zullen daar op een vergelijkbare manier op reageren.

Vanuit een theoretische introductie met betrekking tot deze onderwerpen wordt toegewerkt naar een onderbouwde praktische vertaalslag. Na het volgen van deze workshop weet je wat de impact is van trauma en stress op organisaties, weet je wat je kan doen om dit te voorkomen of te herstellen en ben je geïnspireerd om in een leiderschapsrol, in welke vorm dan ook, bij te dragen aan een geheelde jeugdzorg van straks.

1) volatility, uncertainty, complexity & ambiguity; VUCA.

Leerdoelen
Na het volgen van deze workshop weet je wat de impact is van trauma en stress op organisaties, weet je wat je kan doen om dit te voorkomen of te herstellen en ben je geïnspireerd om in een leiderschapsrol, in welke vorm dan ook, bij te dragen aan een geheelde jeugdzorg van straks.

16:45

Workshop: Het Integratief leermodel voor begeleiding in de GGZ: scherp in supervisie

Marjolein Koementas-de Vos en Niek Perquin

Samenvatting
In het algemeen wordt in supervisie vooral gepraat over casuïstiek, maar er zijn nog zoveel andere manieren. In deze workshop wordt in vogelvlucht het Integratief leermodel toegelicht en vervolgens praktisch geoefend met het “huis van leerdomeinen en -interventies” en daaraan gekoppelde meerstoelentechnieken. Deelnemers worden geprikkeld om meer te gaan doen en te ervaren. Hierbij vormt de theorie van het Integratief leermodel het uitgangspunt om gericht actieve interventies toe passen. De workshopleiders zullen een demonstratie geven over de leerinterventie Uitspelen en vervolgens gaan de deelnemers zelf aan de slag.

Leerdoelen
1. Na de workshop kennen de deelnemers de hoofdkenmerken van het Integratief leermodel
2. Na de workshop hebben de deelnemers kennis over hoe ze de leerinterventie Uitspelen kunnen koppelen aan de leerdomeinen Vaardigheden, Conceptueel Redeneren en Emotioneel bewustworden volgens het Integratief leermodel
3. Na de workshop hebben de deelnemers ervaring opgedaan met de leerinterventie Uitspelen

16:45

Symposium: Hoe haal je 'saai' uit scientist practitioner? Levendige praktijkvoorbeelden van academisch werken in de GGZ.

Maartje Schoorl, Steven van der Werff, Bart Verkuil en Rianne de Kleine

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Hoe haal je ‘saai’ uit scientist practitioner Levendige praktijkvoorbeelden van academisch werken in de GGZ

Samenvatting
Hoewel het scientist-practitioner model over het algemeen het streven is in de GGZ, blijkt het in de praktijk toch vaak lastig om echt in de geest van dit model te werken binnen de vaak al overbelaste GGZ afdelingen. Ook heeft wetenschappelijk onderzoek vaak nog een zeker stoffig en saai imago en lijkt het ver van de praktijk af te staan. Bij het Leids Universitair Behandel en Expertise Centrum (LUBEC) wordt wetenschap en praktijk standaard geïntegreerd in de behandelingen van patiënten met (complexe) PTSS. Tijdens dit symposium geven de verschillende sprekers voorbeelden van hoe dit er in de praktijk uitziet. Zo komt aan bod hoe evidence based werken ook mogelijk is bij doelgroepen met complexe comorbiditeit en sociaal-maatschappelijke problematiek. Ook wordt er stilgestaan bij een uniek samenwerkings- en onderzoeksproject tussen de vrouwenopvang, gemeente, forensische zorg en het LUBEC volwassene en jeugd. Daarnaast wordt besproken hoe wetenschappelijk onderzoek geïntegreerd kan worden in de dagelijkse behandelpraktijk op een manier dat het haalbaar is binnen de kaders van de GGZ en tevens ten goede komt aan de kwaliteit van de behandeling. Zo wordt besproken hoe, op een laagdrempelige manier, case-studies kunnen worden opgezet op een afdeling en hoe ‘single case experimental designs (SCED)’ gebruikt kunnen worden om meer inzicht te krijgen in mechanismen die een rol spelen bij behandeleffectiviteit. Het doel van dit symposium is om professionals levendige voorbeelden te geven van hoe academisch werken er uit kan zien en ook over te brengen dat dit energie kan geven in de plaats van energie kost en alles behalve saai is.

Leerdoelen
– Enthousiast raken voor academisch werken in de GGZ
– Kennis opdoen van het praktisch implementeren van wetenschappelijk onderzoek in de praktijk
– Kennis op doen van evidence-based werken met complexe doelgroepen

16:45

Symposium: De rol van (dag)klinische psychotherapie binnen een GGz landschap in transitie

Marionne Bartels, Jaap Segaar, Annika Verhage-van Doorn en Barbara Montagne

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
De rol van dag klinische psychotherapie binnen een GGz landschap in transitie

Samenvatting symposium
Het zorglandschap van de GGz is flink aan het veranderen: het IZA met als doelstellingen ‘bewegen naar de voorkant’, het borgen van cruciale capaciteit voor hoog complexe zorgvragen, GEM met daarbinnen diversificatie en de veranderateliers, de rol van ervaringsdeskundigen en het sociale domein, en omgaan met toenemende schaarste zijn actuele thema’s. Daarnaast is er een groep cliënten met een hoog complexe zorgvraag waarbij hun problematiek onvoldoende simultaan en / of ‘op maat’ behandeld kan worden.
Het Centrum voor Psychotherapie heeft zich binnen deze context de vraag moeten stellen welke plek er is voor intensieve (dag)klinisch psychotherapie en welk aanbod dan passend is voor deze specifieke groep cliënten.
In dit symposium willen we spreken over de transitie in de zorg en de betekenis hiervan voor complexe hulpvragen en een geïntegreerd behandelaanbod waarbij zowel transdiagnostische als ook stoornisspecifieke elementen een plek hebben. Daarnaast staan we stil bij de patiëntreis aan de hand van ervaringsverhalen. Graag nemen we jullie mee in ons verander-verhaal.

Leerdoelen
– Heeft de deelnemer kennis opgedaan over het veranderende zorglandschap en de consequenties en kansen die daaruit voortkomen, specifiek gericht op complexe zorgvragen.
– Heeft de deelnemer kennis over hoe stoornisspecifieke elementen en transdiagnostische elementen gecombineerd kunnen worden in een geïntegreerd behandelaanbod.

16:45

Symposium: Passie voor kwalitatieve onderzoeksmethodes

Katie-Lee Weille, Femke Truijens en Arjen Noordhof

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Passie voor kwalitatieve onderzoeksmethodes


Samenvatting symposium 

In de klinische psychologie is het dominante paradigma dat van het testen van nulhypothesen en kwantitatieve metingen. De waarde hiervan is evident. Echter subjectieve ervaringen worden hiermee gemist. Kwalitatieve methode helpen ons de complexiteit van geestelijke gezondheidsproblemen wetenschappelijk te vatten.
In dit symposium presenteren we onze nieuw opgerichte stichting KOC-GGZ, die kwalitatief onderzoek in de geestelijke gezondheidszorg promoot, en tonen wij hoe een verscheidenheid aan kwalitatieve en gemengde methoden kan bijdragen aan een beter begrip van de geestelijke gezondheid, zowel vanuit het perspectief van behandelaar als patiënt.
Vanuit een methodologische invalshoek zal Femke Truijens betogen dat het scoren van zelfrapportagemetingen inherent betekenisvol is, omdat het een reflectief proces met zich meebrengt, waarin mensen hun ervaringen in cijfers vertalen. Hoewel onderzoekers er vaak van uitgaan dat verschillen in individuele scores worden ‘verdekt’ door de validiteit van een meting, is dit kortzichtig. Zij stelt dat zelfrapportagegegevens vaak lijden onder validiteitsproblemen die alleen een sterke kwalitatieve component kan oplossen.
Katie Lee Weille zoomt in op de waarde van kwalitatieve methodes voor Klinisch Psychologen, aan de hand van een onlangs gepubliceerde studie die toont hoe een fenomenologische analyse de psychologische binnenwereld van ouderschap fijnzinnig verkent wat tot verassende inzichten leidt.
Kwalitatief onderzoek draagt niet alleen bij aan het begrijpen van de patiënt maar tevens van de rol van therapeut. Arjen Noordhof zal zijn onderzoek presenteren naar de gevarieerde en complexe manieren waarop artsen klinische concepten (zoals ‘overdracht’ en ‘werken met het lichaam’) gebruiken in hun dagelijkse werk, waaruit blijkt dat het klinische veld vrij scherp contrasteert met de manieren waarop het vakgebied gewoonlijk wordt gepresenteerd in handboeken, studiemateriaal en onderzoek.
Samen toont dit symposium de soorten inzichten die kwalitatieve onderzoeksmethoden genereren en heeft het tot doel zowel praktijkmensen als onderzoekers te inspireren om zich te verdiepen in de rijke wereld van kwalitatief onderzoek.

Leerdoelen 
1) Kennis verdiepen omtrent de meerwaarde van kwalitatief onderzoek voor de klinische praktijk begrijpen’,
2) ‘kennis nemen van verschillende domeinen waarin kwalitatief onderzoek kan worden toegepast

16:45

Symposium: Een levendig gesprek of slaat het dood: suïcidaliteit in de spreekkamer

Ruthie Werner, Maryke Geerdink en Wilco Janssen

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Een levendig gesprek of slaat het dood suïcidaliteit in de spreekkamer

Samenvatting
Daan is 18 jaar en sinds zijn 12e wordt er gezocht naar passende hulp in verband met multi problem problematiek. Er is zowel sprake van gedragsproblemen, psychische klachten en systeemproblematiek. Daarnaast kampt Daan met suïcidale gedachten. Er zijn diverse instanties betrokken, maar iedereen verwijst om uiteenlopende redenen steeds door. De suïcidaliteit bij Daan neemt alleen maar toe, maar men lijkt huiverig zijn handen te branden. Mogelijk uit angst voor de emotionele en juridische gevolgen als Daan zou overlijden tijdens een traject. Mogelijk uit gevoel van onbekwaamheid. Mogelijk uit het idee dat de juiste hulp niet beschikbaar of financieel mogelijk is.
Het is een verdrongen feit: als klinisch (neuro)psycholoog binnen de hulpverlening krijg je te maken met suïcidaliteit. Maar Hoe ga je daar mee om? Welk beleid zet je in? Wat heeft de client nodig? Hoe zorg je voor jezelf en voor jouw collega’s? Hoe kan je samenwerken met andere professionals?
Vaak brengen deze vragen dilemma’s met zich mee. Deze kunnen emotioneel, financieel en juridisch ingegeven zijn. Middels de wetenschappelijke kennis en praktische handvatten die in dit symposium worden gedeeld, krijg je als deelnemer houvast bij het hanteren van bovenstaande dilemma’s. Je bent beter uitgerust om te kijken naar mogelijkheden in plaats van door te verwijzen. Want niets doen is niet langer een optie.
Middels drie korte lezingen van 30 minuten zullen de volgende deelonderwerpen aanbod komen.
1. Een sneak preview in de vernieuwde MDR: Als we niet langer met een risicotaxatie werken: wat doen we dan wel?
2. CGT gericht op suïcidepreventie, de nieuwste wetenschappelijke bevindingen over wat werkt.
3. Concrete handvatten uit de leidraad Suïcidepreventie jongeren, een netwerkbrede aanpak

Leerdoelen
-heeft de deelnemer kennis van de komende aanpassingen in de MDR diagnostiek en behandeling van suïcidaliteit
-snapt de deelnemer waarom de suïcide risicotaxatie niet langer meer gehanteerd dient te worden
-weet de deelnemer wat deze kan doen in plaats van de suïcide risicotaxatie
-weet de deelnemer welke CGT technieken effectief zijn bij het behandelen van suïcidaliteit
-is de deelnemer doordrongen van het belang van een netwerkbenadering met samenwerkingsverbanden waardoor cliënten niet doorgeschoven hoeven te worden.

18:00

Borrel

Expositie

19:00

Diner met feestavond in de bowling (aparte inschrijving)

vrijdag 19 apr

Vroeg uit de veren op het strand in Egmond aan Zee

Tenue: sporttenue

07:30

Klinische Power opdoen voor een nieuwe inspirerende KP-dag? Kom naar het strand voor een verkwikkende KP bootcamp.

Stefan van Herpen en Liesbeth Horstman

08:45

Ontvangst

Plenair in de Zuiderduinzaal

09:30

Welkom door dagvoorzitter

09:45

Specialistische diagnostiek op het scherpst van de snede

Prof. dr. Paul van der Heijden, Reinier van Arkel

Samenvatting
De context waarin psycholoog – specialisten diagnostiek verrichten is aan het veranderen. De prevalentie van psychische stoornissen neemt toe en er zijn minder professionals beschikbaar in de zorg. De gemeenschappelijke taal die de DSM bood is niet langer leidend en traditionele zorgprogramma’s maken plaats voor herstelgerichte netwerkinterventies in samenwerking met het sociale domein. Sociale media zijn soms helpend in ons vak en dan weer belemmerend. Veel technologische ontwikkelingen zijn ondersteunend maar er blijven ook onzekerheden.
In deze lezing zal worden stilgestaan bij de verschillende ontwikkelingen binnen het vakgebied van de psychodiagnostiek, de dilemma’s die deze ontwikkelingen met zich meebrengen en de wijze waarop we ons als specialist daartoe kunnen, willen (of moeten?) verhouden.

Biografie
Prof. dr. Paul van der Heijden is als klinisch psycholoog, senior wetenschappelijk onderzoeker en opleider werkzaam bij Reinier van Arkel in ’s-Hertogenbosch, waar hij vooral met adolescenten en jong volwassenen werkt. Hij is waarnemend hoofdopleider voor de opleiding tot klinisch psycholoog specialist bij de Stichting Postdoctorale Opleidingen in Nijmegen en hoofddocent psychodiagnostiek voor dezelfde opleiding bij het Radboud Centrum Sociale Wetenschappen van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij is als bijzonder hoogleraar verbonden aan het Behavioural Science Institute van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zijn onderzoek is vooral gericht op de diagnostiek van persoonlijkheid en psychopathologie en de diagnostische besluitvorming.

Paul

10:30

RINO Groep Posterprijs uitreiking door Sacha Lamers (RINO Groep)

Posterjury: Dr. Anneloes van den Broek, Prof. Dr. Dorine Slaats-Willemse & Elvira Rentinck (winnaar 2023)

10:45

Pauze

Expositie

Subsessies

11:15

Workshop: ‘In gevaar door je werk: effecten van bedreiging en beveiliging’

Vivian Zondervan de Vries en Liesbeth Renckens

Samenvatting
Personen met een publieke taak krijgen regelmatig te maken met bedreiging. Denk aan journalisten, bewindspersonen, rechters, officieren van justitie of advocaten. De aandacht voor bedreiging en de effecten daarvan groeit vanwege vele incidenten en ingrijpende gebeurtenissen in de afgelopen jaren, met als schokkend dieptepunt de moorden op drie personen die betrokken waren bij de kroongetuige in de strafzaak Marengo.

Dreiging is een ingrijpende ervaring. Slachtoffers van dreiging kunnen psychische klachten ontwikkelen zoals angst, onzekerheid, slaapproblemen en een gevoel van onveiligheid, wat een negatief kan hebben op het functioneren van zowel de bedreigde persoon als diens naasten. Bij werkgerelateerde dreiging kan ook de taakuitoefening ondermijnd worden. Woede of angst over de situatie kunnen invloed krijgen op professionele opvattingen, zienswijzen, beslissingen en handelingen. Ook vermijden mensen die bedreigd zijn/worden soms werk dat mogelijk nieuwe bedreiging met zich mee kan brengen.

In deze workshop staan wij stil bij wat dreiging inhoudt, wat normale stressreacties zijn bij dreiging en welke ondersteuning en behandeling ingezet kan worden om de weerbaarheid van personen bij dreiging te vergroten, psychische klachten te reduceren en hun werk ‘op het scherpst van de snede’ mogelijk te houden.

Na deze workshop hebben de deelnemers zicht op wat normale reacties zijn bij dreiging en op factoren/ manieren die bijdragen aan (het vergroten van de) weerbaarheid van mensen die te maken hebben met werkgerelateerde dreiging.

Leerdoelen
Na deze workshop hebben de deelnemers zicht op wat normale reacties zijn bij dreiging en op factoren/ manieren die bijdragen aan (het vergroten van de) weerbaarheid van mensen die te maken hebben met werkgerelateerde dreiging.

11:15

Workshop: Patroondiagnostiek: Transdiagnostisch, de mens in haar omgeving, met behoud van specialistische kennis

Annemarie Mulder en Marloes Verhaar

Samenvatting
In de diagnostiek van mentale problemen heeft de DSM-5 lange tijd een leidende rol gespeeld. Ondanks de kennis die hiermee is opgedaan, zijn in de loop der jaren ook de nadelen steeds duidelijker geworden.

In het ‘Patterns of Life’ project wordt onderzocht hoe we diagnostiek aan de voordeur van de GGZ kunnen verbeteren. Patroondiagnostiek is een blended e-health procedure waarmee hulpvrager en hulpverleners in voortdurende co-creatie een optimaal beeld vormen van het probleem en mogelijke uitwegen daaruit. Hierbij wordt gewerkt vanuit een ander conceptueel kader, oftewel verklaringsmodel van mentale problemen, en proberen we tegelijkertijd de relatie binnen het diagnostisch proces anders vorm te geven. Dit is een proces waarin zowel de ervaringskennis van de hulpvrager ruimte krijgt, als de professionele expertise van de clinicus een rol speelt, in een voortdurende dialoog.

In deze workshop zullen wij de achtergrond en de leidende principes van de Patroondiagnostiek presenteren, in een interactieve sessie. We nemen de werkwijze van de Patroondiagnostiek door met de deelnemers en de eerste inzichten die we hebben opgedaan in onze proeftuinen. We zullen deze methodiek demonstreren met behulp van een casus, waarin actieve participatie van de deelnemers wordt verwacht.

Leerdoelen
– Na het volgen van de deelnemer kan de deelnemer benoemen wat de meerwaarde is van een ecologische, complex-dynamische systeembenadering van de diagnostiek.
– Na het volgen kan de deelnemer een begin maken met het in co-creatie in kaart brengen van een ‘probleeminstandhoudend patroon’ volgens de methodiek van de Patroondiagnostiek.

11:15

Workshop: Partner in Balans Een eHealth zelfmanagement programma voor naasten van mensen met een neurodegeneratieve ziekte.

Annelien Duits en Bouke de Bruijn-Heijligers

Samenvatting
Partner in Balans (PiB) is een online zelfmanagementinterventie voor naasten van mensen met een neurodegeneratieve ziekte en gericht op het behouden van een gezonde balans in het dagelijks leven. De naaste leert in dit programma, gestimuleerd door een persoonlijke coach, enerzijds toe te komen aan de eigen behoeften en gezond te blijven en anderzijds om te gaan met voortdurende veranderingen die gepaard gaan met de ziekte. Er zijn collecties gemaakt voor dementie, dementie op jonge leeftijd, fronto-temporale dementie, de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington. Met deze interventie proberen we overbelasting van naasten in een later stadium van het zorgproces te voorkomen. Zie: https://www.partnerinbalans.nl/

De interventie wordt gegeven in een zogenaamde ‘blended’ vorm, waarbij online modules, afgestemd op de behoeften van de naaste, worden gecombineerd met face-to-face gesprekken met een coach. Deelnemers doorlopen gedurende 8-12 weken een viertal modules waarin ze verdiepende informatie krijgen aangeboden over thema’s, zoals ‘goed communiceren’, ‘balans in activiteiten’ en ‘acceptatie’. Ze krijgen in iedere module probleemoplossende vaardigheden aangeleerd en worden aangespoord persoonlijke doelen te stellen en actie te ondernemen om deze doelen te behalen. De taak van de coach is het geven van inzicht in hoe de deelnemer zelf het probleem kan oplossen of verminderen.

In de workshop wordt het programma geïntroduceerd en (wetenschappelijk) onderbouwd met de nadruk op de doelgroep naasten, maar ook een recent ontwikkelde versie voor mensen met de ziekte van Parkinson zelf. Er zal worden geoefend met het geven van feedback en we zullen stilstaan bij het ‘blended’ werken in bredere zin.

Leerdoelen
Na het volgen van deze workshop heeft de deelnemer 1) kennis van het online zelfmanagement programma; 2) inzet van een blended manier van werken; 3) positionering van zelfmanagement en eHealth binnen het psychosociale zorgaanbod voor mensen met een neurodegeneratieve ziekte en hun naasten.

11:15

Workshop: Digitale zorg: Tart of taart voor de specialist van de toekomst?

Carlos Croes

Samenvatting
Digitale zorg heeft gedurende covid zijn intrede gedaan in de psychiatrie en is sindsdien niet meer weg te denken. Desondanks is het voor de één een vloek en de ander is er lyrisch over. Het beïnvloedt allerlei politieke en maatschappelijke ontwikkelingen en besluiten voor verdere invoering en toepassing wordt op groter schaal genomen. Er wordt gepropageerd met termen als effectiviteit, tijd en kosten efficiëntie of oplossing voor schaarste. Maar kloppen al deze beweringen wel? En op welke evidentie berusten deze aannames?
Dit symposium is een kritische beschouwing op deze vragen, en richt zich tevens op wat dit kan betekenen voor de psycholoog specialistische taken voor de nabije en verre toekomst. Tot slot wordt ook stil gestaan bij de huidige landelijke ontwikkelingen en stand van zaken op het gebied van digitale zorg.

Leerdoelen
1) Kennis over de huidige stand van zaken en toekomstige ontwikkelingen van digitale zorg
2) Kennis rond landelijke projecten en bewegingen ter bevordering van digitale zorg
3) Een mening vormen over de rol van psycholoog specialisten binnen al diens competenties op dit gebied

11:15

Symposium: De schaduwzijde van psychotherapie: Wat kunnen we leren van uitdagingen in de therapie?

Brechje Dandachi-FitzGerald, Roos Verkooyen, Ger Keijsers en Kim de Jong

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
De schaduwzijde van psychotherapie Wat kunnen we leren van uitdagingen in de therapie

Samenvatting
Negatieve gebeurtenissen en ervaringen tijdens psychotherapie blijven vaak onderbelicht in wetenschappelijk onderzoek, het onderwijs en de praktijk. Dit is onterecht. Van vroegtijdige uitval, non-respons, therapieachteruitgang tot hinderlijke bijwerkingen en therapielast, valt veel te leren.
Dit symposium richt zich op negatieve effecten in psychotherapie en beantwoordt vragen zoals: Welke negatieve ervaringen melden cliënten het meest? Zijn deze ervaringen werkelijk nodig voor verbetering (no pain, no gain)? Kunnen therapeuten goed inschatten hoe cliënten de therapie en de therapeutische relatie beleven? Hoe vaak reageren cliënten onvoldoende op therapie of verslechteren ze zelfs tijdens behandeling? Daarnaast wordt besproken hoe we de behandelvoortgang effectief kunnen monitoren en wat te doen wanneer cliënten geen verbetering laten zien.
De verschillende presentaties in dit symposium belichten begrippen rond negatieve effecten in psychotherapie, meten van de therapie-ervaringen van de cliënt en behandelvoortgang. Hoewel er nog veel onbekend is en vele kwesties om verder onderzoek vragen, willen we de huidige stand van zaken schetsen. Daarbij streven we ook om clinici enkele praktische handvatten te bieden, waarmee zij het onderwerp van negatieve ervaringen uit de schaduw kunnen halen en bespreekbaar kunnen maken in de behandelkamer.

Leerdoelen
1. heeft u een dieper begrip van negatieve effecten in psychotherapie en begrijpt u waarom het van essentieel belang is om hier (meer) aandacht aan te besteden, zowel in de therapeutische praktijk als in therapie-onderzoek.

2. begrijpt u de waarde van het actief monitoren van de behandelvoortgang en herkent u de cruciale rol van zowel positieve als negatieve feedback voor het behandelproces.

11:15

Symposium: Preventie en behandeling van depressie in de adolescentie; Wat kan er beter en wat moeten we blijven doen?

Hanneke Niels, Sanne Rasing en Yvonne Stikkelbroek

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Preventie en behandeling van depressie in de adolescentie Wat kan er beter en wat moeten we blijven doen

Samenvatting
Depressie is een wereldwijd mentaal gezondheidsprobleem. Afgelopen jaren is er zowel een toename van depressie als van suicidaliteit te zien onder jongeren. In dit symposium wordt zowel recent onderzoek op gebied van depressie(terugval)preventie bij jongeren besproken worden, als onderzoek naar risicofactoren depressie en suicidaliteit bij jongeren en volwassenen.
De eerste spreker, Sanne Rasing, zal vertellen over de uitkomsten van een RCT naar depressiepreventie voor jongeren met een hoog risico, volledig geïmplementeerd in scholen. 130 jongeren, 12-16 jaar, werden willekeurig toegewezen aan de experimentele- (CGT-preventieprogramma) of controleconditie (psycho-educatie). Depressieve symptomen namen in de loop van de tijd afnamen en deze afname was groter voor de interventieconditie. Preventie is niet voor alle jongeren passend en beschikbaar. De resultaten en implicaties zullen nader worden besproken
De tweede spreker, Hanneke Niels, zal vertellen over twee recente onderzoeken naar autisme en perfectionisme als risicocofactoren voor suicidaliteit. Het eerste onderzoek richtte zicht op de prevalentie van depressie en suicidaliteit in een populatie van kinderen en jongeren met ASS, verhoogde angst en een normale intelligentie. Depressie als suicidaliteit bleek veelvuldig voor te komen bij deze groep De tweede studie richtte zicht op de samenhang tussen perfectionisme en suicidale ideatie bij depressieve volwassenen. De perfectionistische volwassenen met suicidaliteit bleken te voldoen aan een specifiek profiel. De resultaten zullen nader worden toegelicht en suggesties voor een behandelaanbod besproken worden.
De derde spreker, Yvonne Stikkelbroek, zal vertellen over de potentie van terugvalpreventie om de vicieuze cirkel van terugkerende depressies en angststoornissen te doorbreken. Er wordt nader ingegaan op de predictoren van terugval en de inhoud van terugvalpreventieve interventies. Het Stay Fine onderzoekplaats, een RCT naar terugvalpreventie na een depressieve of angststoornis in de adolescentie (13-21 jaar) door middel van een laagdrempelige, gepersonaliseerde monitoring en interventie app Stay Fine (Robberegt et al., 2022) zal nader toegelicht worden.

Leerdoelen
– Meer kennis over het effect en potentieel van het implementeren van depressiepreventie op scholen.
– meer kennis over autisme en perfectionisme als risicofactoren voor het ontstaan van depressie en suicidaliteit en wat dit betekent voor de klinische praktijk.
-meer zicht op predictoren van terugval in depressie- en angstklachten bij jongeren en op het belang en de inhoud van terugvalpreventie bij deze problematiek.

11:15

Symposium: Personalizing care: nieuwe ontwikkelingen op het vlak van diagnostiek, behandeling en de organisatie van zorg voor persoonlijkheidsproblematiek

Dineke Feenstra, Joost Hutsebaut en Maaike Smits

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Personalizing care nieuwe ontwikkelingen op het vlak van diagnostiek, behandeling en de organisatie van zorg voor persoonlijkheidsproblematiek

Samenvatting symposium
In dit symposium komen drie presentaties aan bod over het personaliseren van de zorg bij persoonlijkheidsproblematiek. In de eerste presentatie van dit symposium worden twee nieuwe ontwikkelingen op het gebied van indicatiestelling en behandelplanning toegelicht: het alternatieve model voor persoonlijkheidsstoornissen en een introductie van modellen van stadiëring en profilering. Dit om tegemoet te komen aan de kritiek op het huidige systeem, wat weinig handvatten geeft voor indicatiestelling en behandelplanning. Deze twee nieuwe ontwikkelingen worden geïllustreerd met casuïstiek. De tweede presentatie stelt een aantal veelgehoorde aannames over de behandeling van cliënten met persoonlijkheidsproblematiek aan de kaak. Aan de hand van wetenschappelijke inzichten en een klinische innovatie worden de deelnemers aangespoord mee na te denken over meer toegankelijke en doelmatige behandelingen voor persoonlijkheidsproblematiek. Een derde presentatie richt zich meer op de organisatie van de zorg voor mensen met persoonlijkheidsproblematiek. Er kan gemakkelijk spanning ontstaan in je spreekkamer, in je team of in je organisatie. Welke kaders kun je gebruiken om deze spanning voor te zijn, óf goed op te kunnen vangen?

Leerdoelen
– Na het volgen van dit symposium heeft de deelnemer inzicht in ontwikkelingen op het gebied van diagnostiek van persoonlijkheidsproblematiek
– Na het volgen van dit symposium heeft de deelnemer inzicht in ontwikkelingen op het gebied van doelmatige zorg
– Na het volgen van dit symposium heeft de deelnemer enkele praktische handvaten gekregen om de zorg op het gebied van persoonlijkheidsproblematiek uit te voeren

 

11:15

Symposium: Naar een nieuwe inzet van ervaringskennis: coming out van psychologen

Nadia Thiel, Simona Karbouniaris, Jeroen Kloet en Anita Vink

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Naar een nieuwe inzet van ervaringskennis coming out van psychologen

Samenvatting symposium
Het professioneel inzetten van ervaringsdeskundigheid wint onder diverse beroepsgroepen in de ggz aan terrein. Psychologen blijken hierin ondervertegenwoordigd. Mogelijk spelen onbekendheid, remmende overtuigingen (o.a. geringe evidentie en angst voor rolverwisseling of verlies van neutraliteit) en handelingsverlegenheid hier een rol in. Zelfs in de opleiding tot Klinisch (neuro)psycholoog, wordt onvoldoende expliciet stil gestaan bij het inzetten van ervaringskennis in de klinische praktijk. Ruimte voor het kenbaar maken van eigen psychische kwetsbaarheid wordt vaak gezien als een belemmering, die vooral in leertherapie aangepakt dient te worden. Buiten dit kader van de leertherapie, wordt een hoge drempel ervaren door psychologen en specialisten om eigen psychische kwetsbaarheid bespreekbaar te maken. Naast handelingsverlegenheid rust allerlei stigma en zelfstigma op deze ervaringen van specialisten die ervoor zorgen dat eigen ervaringen met psychisch lijden in een zeker geheimzinnigheid omhuld blijven. De wijze waarop het specialisme van de psychologen nog altijd het beeld van de neutrale en stabiele therapeut hoog houdt door persoonlijke ervaringen niet te integreren in het klinisch werk is aan herziening toe. Het eigen referentiekader speelt áltijd door in het contact en dit zichtbaar maken leidt tot een meer congruente professional. Patiënten kunnen namelijk putten uit de lessons learned van doorleefde ervaringen van hun behandelaar. Het creëert nieuwe openingen door expliciete aandacht voor de (werk)relatie (normaliserend, humaniseren, empathiserend) en heeft vaak een destigmatiserende uitwerking, niet in de laatste plaats richting collega’s.
Binnen verschillende ggz instellingen van o.a. het PEPPER consortium wordt gewerkt aan de professionalisering van ervaringskennis. Hier wordt sinds 2017 gewerkt met een professionele inzet van ervaringskennis onder zorgprofessionals. In dit symposium bespreken we de thema’s die zowel in de praktijk als recent onderzoek naar voren komen m.b.t dit onderwerp. Focus hierbij is het bespreken van eigen kwetsbaarheid.

Leerdoelen
– Het gebruik van ervaringskennis erkennen als bron van complementaire kennisbron
– Inzien hoe de inzet van ervaringskennis bijdraagt aan herstelgericht en traumasensitief werken
– Reflecteren op mogelijke voor- en nadelen in het werken met professionele ervaringskennis, t.a.v. persoonlijk-professionele ontwikkeling, beroepsidentiteit, beroepsopvatting, weerstanden in de eigen organisatiecultuur
– Handelingsverlegenheid en stigma van de Klinisch (neuro)psycholoog met betrekking tot eigen psychische kwetsbaarheid onder de loep nemen

11:15

Symposium: De rol van de neuropsychologie bij kinderen en jongeren met LVB: diagnostiek en behandeling op maat vanuit een neuropsychologisch perspectief

Eric Santegoeds, Anne van der Waa en Sammy Roording

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
De rol van de neuropsychologie bij kinderen en jongeren met LVB diagnostiek en behandeling op maat vanuit een neuropsychologisch perspectief

Samenvatting symposium
De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de herkenning van LVB binnen de GGZ, o.a. door het gebruik van screeners zoals de SCIL. Dat is mooi! Het vaststellen van (vermoedens van) LVB problematiek hoeft echter nog niet te betekenen dat een doorverwijzing nodig is naar een in LVB gespecialiseerde organisatie. In dit symposium willen we vanuit onze onderzoeken toelichten welke aanpassingen de behandelaar (KP/KNP) zelf binnen de reguliere GGZ kan doen om de diagnostiek en behandeling ook voor patiënten met LVB zo goed als mogelijk vorm te geven. Hoe kun je als behandelaar minder handelingsverlegen zijn als het gaat om LVB problematiek? Hoe maak je een behandeling dan passend, bezien vanuit een neuropsychologisch perspectief? En waar moet je op letten in de (neuro)psychologische diagnostiek?
Na een korte theoretische inleiding ten aanzien van LVB problematiek binnen de GGZ zal vanuit drie verschillende invalshoeken aandachtspunten en aanpassingen besproken worden die voor patiënten met LVB en bijkomende neurobiologische ontwikkelingsstoornissen van belang zijn in de diagnostiek en behandeling. Vanuit kennis opgedaan vanuit onze eigen lopende onderzoeks- en promotietrajecten zal een weergave gegeven worden van de meest recente wetenschappelijke inzichten ten aanzien van neurocognitieve profielen, de mogelijkheden van (neuro)psychologische diagnostiek en de effectiviteit van neurocognitieve behandeling (waaronder werkgeheugentraining) bij kinderen met een licht verstandelijke beperking (LVB) en bijkomende neurobiologische ontwikkelingsstoornissen. We sluiten af met een aantal praktische tips voor aanpassingen die gedaan kunnen worden om de diagnostiek en behandeling op maat te maken.

Leerdoelen
-Na het volgen van dit symposium weet de deelnemer welke aanpassingen hij/zal binnen de regulier GGZ zelf kan doen om rekening te houden met LVB problematiek.
-Na het volgen van dit symposium weet de deelnemer welke behandelmogelijkheden hij/zij binnen de reguliere GGZ in kan zetten voor patiënten met LVB.

11:15

Workshop op het strand in Egmond aan Zee: Leiderschap….hoe doen we dat eigenlijk (buiten onze comfortzone)?

Stefan van Herpen & Liesbeth Horstman

Deze workshop zal op het strand in Egmond aan Zee gegeven worden.

De wereld is onveiliger geworden en dat merken we bij Defensie. Steeds vaker worden we vandaag gebeld en zijn we morgen op pad. Defensie zet zich elke dag in voor vrede en veiligheid onder vaak moeilijke en soms gevaarlijke omstandigheden. Te denken valt aan de recente evacuatie uit Kabul maar ook bv aan de inzet van militairen tijdens de Corona pandemie in ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Bij dit alles zijn normen en waarden, moraliteit en onderlinge verbondenheid belangrijke zaken. Zaken die allemaal samenkomen in leiderschap.

Vele denken bij ‘leiderschap’ in eerste instantie aan de leider of ‘de leidinggevende’. We zijn van oudsher bij Defensie gewend aan centrale, hiërarchische aansturing. Maar inmiddels vraagt de huidige tijd om een visie op leiderschap die past bij de complexe context. Leiderschap binnen Defensie gaat niet meer over de leidinggevende maar over leiden en volgen. Dit staat los van positie of rol. De context, de betrokkenen, maar vooral het behalen van het doel zijn bepalend voor deze keuze.

Wanneer collectieve actie nodig is en mensen samenwerken om een doel te bereiken ontstaat vaak vanzelf (de behoefte aan) leiderschap. Dit is zeker het geval als de samenwerking complexer wordt en problemen om het doel te bereiken toenemen.

Hulpverleners moeten soms beslissingen nemen onder tijdsdruk. Niet alle factoren zijn helder en duidelijk. Toch moet er een besluit worden genomen en moet de koers helder zijn.

Militairen moeten ook beslissingen nemen onder extreme omstandigheden. Een foute of geen beslissing kan grote gevolgen hebben voor de veiligheid van mensen.

Op een creatieve en actieve wijze in de buitenlucht nemen we u mee om kennis te maken met de visie op leiderschap binnen Defensie en de wijze waarop we hier vorm aangeven.

Tenue: sporttenue

 

11:15

Workshop: Georganiseerde zeggenschap

Klaas Huijbregts en Dorien Scheffers. Vanuit de kamer Specialisten van het NIP: Femke Kuipers en Charlotte Rem

Centraal staat georganiseerde zeggenschap. Per organisatie in het werkveld van de k(n)p verschilt het in hoeverre er sprake is van zeggenschap voor de psychologisch specialist; het in gemeenschappelijke verantwoordelijkheid zorg dragen voor de kwaliteit van zorg. We nemen je mee aan de hand van twee voorbeelden van staven wat dit in de praktijk betekent en welke dilemma’s je tegen kan komen.

  • Leerdoelen van de workshop:
  1. Hoe geef je een staf vorm; kennismaken met verschillende vormen van stafstructuren.
  2. Hoe ga je om met wisselende belangen; bijvoorbeeld organisatiebelang versus specialisten belang 3. Waar wil je zeggenschap over; over positie innemen als je ergens niet in gekend bent of het ergens niet mee eens bent.

11:15

Hoe leeft Psychologie in de Politiek

Lisa Westerveld

Kom op vrijdag 19 april naar de DWDD sessie met als gastspreker Lisa Westerveld. Lisa Westerveld is lid van de Tweede Kamerfractie GroenLinks-PvdA. Ze komt op voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen.

Waar staat Lisa Westerveld voor?
Ik wil mensen die niet worden gehoord een stem geven. Jongeren en volwassenen met mentale problemen die nu op wachtlijsten staan. Mensen met een beperking die tegen allerlei barrières aanlopen. Kinderen die niet kunnen meedoen, omdat ze opgroeien in armoede. Juist degenen die het hardst de steun van de overheid nodig hebben, worden het vaakst vergeten, omdat ze soms letterlijk niet naar Den Haag kunnen komen om bij ons aan de deur te kloppen.

Als volksvertegenwoordiger moeten we er voor hen zijn. Dat doe ik door concrete voorstellen te doen voor deze mensen. Zoals onze initiatiefnota ‘Ons land is beperkt’ waarin we meer dan 70 concrete voorstellen doen voor een toegankelijker Nederland. Of het aanpassen van de Jeugdwet, zodat jongeren inspraak krijgen in de eigen behandeling. En het betekent ook dat we moeten staan achter de mensen die in de publieke sector werken. Zodat docenten, verpleegkundigen en hulpverleners hun werk kunnen doen.

12:30

Lunchpauze

Expositie

Plenair in de Zuiderduinzaal

13:30

Alle ballen in de lucht: van de wetenschap naar de praktijk… en weer terug

Prof. dr. Dorine Slaats-Willemse, Denkkracht en Karakter

Samenvatting
De psycholoog-specialist heeft het druk, veel kinderen zijn te druk en de jeugdGGZ staat behoorlijk onder druk. Kortom: druk, druk, druk. De laatste jaren is er een toename van psychische problematiek en van het zorggebruik onder jeugdigen. De kennis en expertise van klinisch (neuro)psychologen is onontbeerlijk voor doeltreffende jeugdhulpverlening en passend onderwijs. Of het nu gaat om ernstige psychische problemen en hersenaandoeningen, of om het voorkómen van het vastlopen in de maatschappij, een betere kruisbestuiving tussen de wetenschap en de klinische praktijk is noodzakelijk. Dit klinkt logisch en verstandig, maar hoe doe je dat als psycholoog-specialist? In haar lezing zal Dorine ingaan op de inhoud van het brede takenpakket van de KP-KNP en neemt zij je mee op haar pad als bijzonder hoogleraar klinische kinderneuropsychologie, de leerstoel die april 2022 is ingesteld door Stichting WKK. Zij zal stilstaan bij het belang van preventie en resultaten presenteren van een preventieproject dat tot doel heeft ernstig psychische problemen en schooluitval te voorkomen. In dit onderzoek worden methodes ontwikkeld en getoetst om jonge kinderen te leren hun denken, doen en emoties beter te reguleren. Leerkrachten krijgen handvatten voor de ondersteuning van zelfregulatie- en executieve vaardigheden van hun leerlingen. De resultaten van fase 1 van dit onderzoek zullen worden gepresenteerd. Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen, maar het is niet realistisch om te denken dat specialistische zorg niet meer nodig is. Aan de hand van casuïstiek geeft Dorine een inkijkje in de dagelijkse praktijk van de klinisch neuropsycholoog in de specialistische jeugdGGZ. Hierbij komt ook de meerwaarde van transdiagnostisch werken aan bod.

Biografie
Prof. dr. Dorine Slaats-Willemse is klinisch neuropsycholoog, directeur behandelzaken van Denkkracht, en senior-onderzoeker en praktijkopleider KNP bij Karakter. Sinds april 2022 is zij bijzonder hoogleraar klinische kinderneuropsychologie aan de Faculteit Gedrags- en Bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Deze leerstoel is ingesteld door de Stichting WKK in samenspraak met het NIP. Dorine is gespecialiseerd in de neuropsychologische diagnostiek en behandeling van kinderen met complexe ontwikkelingsstoornissen op het snijvlak van psychiatrie, neurologie en kindergeneeskunde. Haar specifieke interesse en focus in het wetenschappelijk onderzoek liggen op het gebied van aandacht- en executieve functies, ook in relatie tot preventie van ernstige psychische problemen en schooluitval. Dorine is medeauteur van de COTAPP-een digitale test voor aandacht, informatieverwerking en executieve functies. In 2024 verschijnt het casusboek Klinische kinderneuropsychologie waarvan Dorine één van de hoofdredacteuren is.

20230906-296-INTERNETFILE

14:15

Wisseltijd

Subsessies

14:20

Workshop: Heeft ineens iedereen autisme? Hoe voorkom je overdiagnostiek en wat is nu eigenlijk goede autisme-diagnostiek?

Annelies Spek

Samenvatting
In de klinische praktijk is er steeds minder tijd voor goede diagnostiek. In toenemende mate wordt slechts naar één diagnose gekeken. Dit geeft het risico op onzorgvuldige diagnostiek en foutieve diagnoses. Diagnostiek naar autisme is complex en verschillende andere beelden kunnen op autisme lijken. Bij autismediagnostiek is zorgvuldige diagnostiek extra belangrijk, ook gezien het een blijvende diagnose betreft, die een behoorlijke impact heeft op het functioneren en het zelfbeeld. Hoe ziet goede autismediagnostiek eruit? Hoe maak je zorgvuldige differentiaaldiagnostische overwegingen en hoe toets je die? Welke instrumenten gebruik je om autisme en mogelijke andere hypotheses in kaart te brengen? Hoe screen je, welke rol speelt test testonderzoek en waar let je op bij de observaties? Tijdens deze workshop wordt ingegaan op goede autisme-diagnostiek en hoe je overdiagnostiek kunt voorkomen.

Leerdoelen
Meer kennis en vaardigheden om autisme te diagnosticeren of uit te sluiten.

14:20

Workshop: Aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) als functioneel signaal bij onthullingen van kinderen over kindermishandeling

Stefaan Boel

Samenvatting
Inzake kindermishandeling vormt het veelvuldig uitblijven van vroegtijdige kindonthullingen een bijzonder gegeven. Ondanks het vroegtijdig onthullen van kindermishandeling geassocieerd wordt met betere uitkomsten voor het kind, blijkt uit onderzoek dat veel kinderen wachten met onthullen tot een latere leeftijd. Onderzoek wijst op de negatieve impact voor de mentale gezondheid als er geen ruimte is voor onthullingen of als er niet adequaat wordt gereageerd door hulpverleners. De diagnose van kindermishandeling gaat daarbij over het inschatten van bedreigende factoren en het herkennen van symptomen en signalen zowel op lichamelijk als gedragsmatig gebied.

Casusanalyse.
In de workshop presenteren we een onderzoek van een meerjarige casusanalyse uit een therapiepraktijk om het samengaan van kindonthullingen inzake kindermishandeling en ALK te bestuderen. Onze hypothese is dat ALK een ‘functioneel signaal’ bij onthullingen van kinderen over kindermishandeling kan zijn, maar evengoed van andere situaties waar een kind mee worstelt. Deze casusanalyse biedt bruikbare inzichten die essentieel zijn voor iedereen die beroepshalve in aanraking komt met kinderen en jongeren: hoe ALK gerelateerd kan zijn aan het vastzitten in negatieve, stresserende levensomstandigheden als kind. We zullen hier tevens een individuele casus van een kind presenteren dat met ALK wordt aangemeld en waarbij tijdens psychotherapiesessies onthullingen rond kindermishandeling naar boven komen. Hier hanteren we een single casestudie onderzoeksdesign (Boel et al., 2023).

Boel, S., Meulewater, F., Uzieblo, K., & Vanderplasschen, W. (2023b). De bijzondere dynamiek van Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK) bij kindermishandeling: een gevalstudie. Tijdschrift Klinische Psychologie, jaargang 2023, 4

Personalia.
Stefaan Boel is kinderpsychotherapeut. Hij studeerde klinische psychologie aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en behaalde het European Certificate of Psychotherapy. Hij is als doctoraatsonderzoeker verbonden aan de vakgroep Orthopedagogiek van de Universiteit Gent.

Leerdoelen
De houding van de psycholoog speelt een belangrijke rol in de totstandkoming van onthullingen aangaande onderliggende omstandigheden. In de casestudie werden deze onthullingen gefaciliteerd door veiligheid en vertrouwen te installeren, ruimte te maken voor de beleving van het kind alsook door de lichamelijke klachten en noden van het kind ernstig te nemen. Daarnaast kan een transparante communicatie inzake de mogelijke stappen en interventies dit proces ondersteunen. Strategieën voor hulpverleners om de verhalen van de kinderen te capteren veronderstellen het creëren van een kindvriendelijke omgeving, het opbouwen van ‘rapport’ met het kind zelfs voorafgaand aan het spreken over de ervaring met kindermishandeling, geëngageerd luisteren. Tijdens de workshop zullen we tenslotte peilen naar de ervaringen terzake van de deelnemers.

14:20

Workshop: Nu of nooit: hoog intensieve (klinische) psychotherapie

Anoek Weertman en Anouk Schippers

Samenvatting
Deze workshop is een warm pleidooi voor inclusief, focaal, consistent en consequent werken in een hoog intensieve behandelsetting. In 2022 luidden verschillende partijen de noodklok over de plotselinge sterke afname van het landelijke aanbod van klinische behandelingen voor cliënten met complexe emotionele behoeftes (persoonlijkheid, trauma en psychosomatiek). Een kwetsbare doelgroep cliënten dreigt hierdoor hun kans op herstel mis te lopen. Tegelijkertijd voelen we allen de enorme uitdaging waar de GGZ voorstaat; met steeds minder mensen, steeds meer mensen beter maken. Ons doel met deze workshop is onze vakgenoten mee te nemen in de noodzaak deze uitdaging aan te gaan, zonder “het kind met het badwater weg te gooien”. Hoe kunnen we doelgerichter en effectiever behandelen?
In de workshop gaan we aan de slag met complexe behandeluitdagingen. Dit doen we aan de hand van ons hervormde programma hoog intensieve schematherapie. Een combinatie van deeltijd- en klinische psychotherapie vanuit een schematherapeutisch, fasegericht referentiekader. Wat kunt u verwachten? Een korte introductie over hoe we binnen de Viersprong onze klinische programma’s ombouwen naar hoog intensieve psychotherapie op het scherpst van de snede. Daarbij komt de wetenschappelijke en best practice evidence onderbouwing van dit programma tevens kort aan bod. Daarna gaan we ervaringsgericht aan de slag. Deelnemers kunnen de werkzaamheid ervaren van deze werkwijze maar ook ervaren hoe verschillende factoren ons uit koers kunnen brengen. We sluiten plenair af met handvatten en uitwisseling met de deelnemers hoe we met elkaar op koers kunnen blijven.

Leerdoelen
1. Kracht van focaal werken inzetten voor zeer complexe problematiek
2. Deze workshop beoogt de behandelaar/het team handvatten te geven om op koers te blijven en toe te werken naar haalbare doelen.
3. Fasegericht werken vertalen naar een deeltijd- en klinische setting

14:20

Workshop: “Cultureel aangepaste psychotherapie”: wat is dat, en hoe doe je dat?

Samrad Ghane

Samenvatting
Nederland is een (super-)divers land met inwoners met zeer veel verschillende culturele achtergronden. Culturele achtergrond verwijst in dit verband niet alleen naar herkomst, maar ook naar andere diversiteitsaspecten die van invloed kunnen zijn op de attitudes, overtuigingen en levensstijl van individuen. Hierbij valt te denken aan factoren zoals gender, leeftijd, sociale klasse, opleidings- niveau, seksuele geaardheid, religieuze achtergrond en gezondheid. Het is te verwachten dat deze pluriformiteit, door globalisering en migratie, in de komende jaren verder sterk zal toenemen. Psychotherapie blijft desondanks een grotendeels mono-cultureel denksysteem. De gangbare concepten, werkwijzen en technieken binnen psychotherapie veronderstellen vooral een seculiere, geschoolde, ‘witte’ patiënt. Het is dan ook niet verrassend dat psychotherapie soms minder effectief blijkt te zijn bij andere doelgroepen. In de afgelopen jaren is er echter veel kennis ontwikkeld over de zogenaamde culturele aanpassingen binnen psychotherapie: aanpassingen in de behandeling om deze beter aan te laten sluiten bij de achtergrond en voorkeuren van de patiënt. In deze interactieve workshop wordt een raamwerk gepresenteerd voor deze culturele aanpassingen. Ook wordt stil gestaan bij de wetenschappelijke evidentie voor cultureel aangepaste therapieën en vormen van aanpassing die het meeste kans van slagen hebben. Verschillende aanpassingen worden geïllustreerd aan de hand van bestaande cultureel aangepaste protocollen en de inbreng van deelnemers zelf. Tot slot worden de besproken inzichten in subgroepen toegepast bij een complexe casus.

Leerdoelen
– is de deelnemer zich bewust van het belang van culturele aanpassingen binnen psychotherapie
– heeft de deelnemer kennis van verschillende vormen van aanpassing en de relevantie daarvan
– is de deelnemer in staat om op casusniveau aanpassingen te formuleren die de behandeling aanvaardbaar en effectiever kunnen maken

14:20

Workshop: Empathisch manipulerend leiderschap

Joost Walraven en Suzanne Henst

Samenvatting
Leiderschap is niet iets waar je een positie voor nodig hebt. Iedereen kan een leider zijn. Maar als je die positie wel hebt, is het essentieel om je er in te bekwamen. Je wilt als leider goed voor je mensen zijn, maar je wilt ook dingen voor elkaar krijgen. Je moet dus zowel goed zijn in empathisch leiden als in manipuleren. En liefst tegelijkertijd.
Als je deze workshop volgt, weet je beter wat effectief leiderschap is, welke stijlen er zijn en hoe je dingen voor elkaar krijgt. We brengen je op de hoogte van de laatste wetenschappelijke inzichten en vertalen dit naar de praktijk. Ook laten we je zien dat je als klinisch psycholoog al veranderaar bent en dat je het nu nog even toe moet leren passen op teams. Je psychotherapeutische vaardigheden zijn hierbij cruciaal.
Wil je weer helemaal bij zijn wat betreft leiderschap, schrijf je in!

Leerdoelen
Je weet hoe je als leider dingen voor elkaar krijgt en ook goed voor je mensen kan zorgen
Je bent op de hoogte van de laatste wetenschappelijke inzichten over leiderschap

 

14:20

Workshop: Supervisie Diagnostiek onder de Loep

Katinka Franken en amp; Martine Zandvoort

Samenvatting
In deze workshop gaan we met elkaar aan de slag om supervisie binnen de diagnostiek op scherp te zetten. Het moge helder zijn dat de (psycho)diagnostiek binnen het zorgaanbod van de GGZ onder druk staat en zich schrap moet zetten om haar positie voldoende goed verankerd te houden. Supervisie is een belangrijke pijler van goed onderwijs. Als je het eenmaal goed aangeleerd hebt, weet je wat het je kan brengen en wat de bijdrage van goede diagnostiek kan zijn aan de kwaliteit en efficiëntie van de zorg.

Binnen het psychologie opleidingshuis zorgt de supervisie voor het aaneenschakelen van theoretische en methodologische kennis aan praktische kennis en vaardigheden.

We willen met jullie stilstaan bij de vele uitdagingen die de (psycho)diagnostiek kent:

  • Op welk moment zet je diagnostiek in?
  • Hoe zorg je voor een adequaat functioneren van de driehoek onderzoeker, verwijzer en patiënt met diens naasten?
  • Hoe kom je tot goede onderzoeksvraagstellingen?
  • Wat is het belang van het vooraf opstellen van passende hypothesen?
  • Hoe vertaal je de transparantie in je werkwijze naar een helder psychologisch verslag?

Katinka Franken, klinisch psycholoog/psychotherapeut en Martine van Zandvoort, klinisch neuropsycholoog gaan samen met jullie de uitdaging aan om met: rollenspelen, socractische dialoog en prikkelende vragen de kracht van goede diagnostiek supervisie boven tafel te krijgen.

14:20

Symposium: Wat nou .. neuropsychologische behandeling voor kind of jongere?

Kim Oostrom, Ariane Tjeenk, Nanda Lambregts-Rommelse, Albert Ponsioen en Sammy Roording

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Symposium Wat nou neuropsychologische behandeling voor kind of jongere.docx

Samenvatting
Het werkveld van de klinisch kinderneuropsycholoog heeft een brede scoop die reikt van neuropsychologisch onderzoek en behandeling van kinderen met evidente neurologische aandoeningen, neurobiologische ontwikkelingsstoornissen, emotionele en gedragsproblemen, verstandelijke beperking, en/of leerproblemen. Hoewel hulpvragen binnen deze scope zullen verschillen, kent de aanpak ook veel gemeenschappelijks.
Nu het vakgebied zo doorontwikkelt, zou de toepassing van het vakgebied van de neuropsychologie moeten beschouwd als evidence based practice (EBP). EBP verhoogt de kwaliteit van klinische besluitvorming en zorg door te werken volgens de laatste wetenschappelijke inzichten, rekening houdend met de wensen van jongeren en ouders en met de opleiding, ervaring van de professional en het betreffende zorgdomein. Binnen de neuropsychologische zorg voor kinderen en adolescenten ontbreekt nog voldoende kader en handvatten om EBP te werken.
In dit symposium doorlopen we het proces van EBP aan de hand van casuïstiek en gepresenteerd door klinisch kinderneuropsychologen werkzaam in verschillende zorgdomeinen. We staan stil bij de doelstelling van de neuropsychologie, onzekerheden in onze zorgverlening, we denken kritisch en onderzoekend na wat er beter kan, we delen meest recente en relevante, beschikbare theoretische modellen, doorlopen het klinisch redeneerproces en evalueren ingezette behandeling(en) (N of 1) .
Doel van het symposium is opening creëren voor EBP in de klinische kinder- en jeugdpraktijk, van elkaar leren, knelpunten signaleren en ervaringen delen. Dit symposium fungeert tevens als ‘launch’ voor het casusboek dat naar verwachting eind dit jaar gepubliceerd zal worden. Het belooft een mooie verzameling van zorgvuldig uitgeschreven casus vanuit ieders dagelijkse praktijk waar niet alleen de diagnostiek wordt belicht maar ook de behandeling wordt beschreven. In dit symposium zullen wij alvast een tipje van de sluier lichten en illustreren hoe dit klinisch neuropsychologisch redeneren er in de klinische praktijk uit kan zien en hoe de behandeling vorm gegeven kan worden, en hoe we met elkaar EBP kunnen werken.

Leerdoelen
1. Kennis over EBP en de betekenis ervan voor de neuropsychologische praktijk.
2. Kritische reflectie op hoe de klinische neuropsychologie nóg relevanter kan worden voor de client en ouders

 

14:20

Symposium: Gepersonaliseerde zorg door het gebruik van systematische feedback bij jeugd en volwassenen

Bram Bovendeerd, Maartje van Sonsbeek

Klik op onderstaande link om de samenvatting per voordracht te bekijken:
Gepersonaliseerde zorg door het gebruik van systematische feedback bij jeugd en volwassenen

Samenvatting
Het gebruik van systematische feedback om therapie te optimaliseren en personaliseren is een onderwerp dat de gemoederen aardig bezig houdt. Zo blijkt de implementatie ervan behoorlijk complex en blijkt er veel meer nodig dan enkel behandelaars trainen in het regelmatig afnemen en samen interpreteren van een vragenlijst. Daarnaast ligt ook het gebruik van de verzamelde data op geaggregeerd niveau ter discussie.
In dit symposium zal de focus liggen op het gebruik van systematische feedback op patiënt niveau. Sprekers Maartje en Bram deden beiden (promotie)onderzoek naar het effect en de implementatie van systematische feedback, Maartje vooral bij de jeugd GGZ en Bram bij de volwassen GGZ. Allereerst zal er een actueel overzicht gegeven worden van de evidentie rondom systematische feedback en het mogelijk schadelijk effect bij verkeerd gebruik ervan. Hieruit zullen ook praktische handvatten voor do’s en don’ts bij de implementatie naar voren komen.
Vervolgens zal er met concrete casuïstiek van de deelnemers geoefend worden hoe systematische feedback te gebruiken en behandelingen te personaliseren en optimaliseren.

Leerdoelen
– bepalen of en wanneer systematische feedback helpend kan zijn of juist niet
– de drie belangrijkste stappen voor feedback implementatie benoemen
– systematische feedback concreet gebruiken om behandeling te optimaliseren en personaliseren

14:20

Workshop: Inzichten over digitale therapie

Annemiek van Dijke, klinisch psycholoog-psychotherapeut en klinisch neuropsycholoog

Gepresenteerd worden de recente onderzoeksresultaten voor volledige online behandeling in de sggz, versus traditionele therapie voor angst- en stemmingsklachten. Daarnaast is er aandacht voor wat de kwaliteit van de therapeutische relatie, de gehechtheidsstijlen van therapeut en cliënt en de interactie hiervan binnen de online context.

Leerdoelen

  • Meer kennis over de effectiviteit van online behandelen in de SGGZ
  • Meer kennis over de kwaliteit van de therapeutische relatie in een 100% online relatie
  • Meer zicht op de mogelijkheden van online en blended behandelen en hoe deze te implementeren in de klinische praktijk en wat daarbij komt kijken

14:20

Workshop op het strand in Egmond aan Zee: Leiderschap….hoe doen we dat eigenlijk (buiten onze comfortzone)?

Stefan van Herpen & Liesbeth Horstman

Deze workshop zal op het strand in Egmond aan Zee gegeven worden.

De wereld is onveiliger geworden en dat merken we bij Defensie. Steeds vaker worden we vandaag gebeld en zijn we morgen op pad. Defensie zet zich elke dag in voor vrede en veiligheid onder vaak moeilijke en soms gevaarlijke omstandigheden. Te denken valt aan de recente evacuatie uit Kabul maar ook bv aan de inzet van militairen tijdens de Corona pandemie in ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Bij dit alles zijn normen en waarden, moraliteit en onderlinge verbondenheid belangrijke zaken. Zaken die allemaal samenkomen in leiderschap.

Vele denken bij ‘leiderschap’ in eerste instantie aan de leider of ‘de leidinggevende’. We zijn van oudsher bij Defensie gewend aan centrale, hiërarchische aansturing. Maar inmiddels vraagt de huidige tijd om een visie op leiderschap die past bij de complexe context. Leiderschap binnen Defensie gaat niet meer over de leidinggevende maar over leiden en volgen. Dit staat los van positie of rol. De context, de betrokkenen, maar vooral het behalen van het doel zijn bepalend voor deze keuze.

Wanneer collectieve actie nodig is en mensen samenwerken om een doel te bereiken ontstaat vaak vanzelf (de behoefte aan) leiderschap. Dit is zeker het geval als de samenwerking complexer wordt en problemen om het doel te bereiken toenemen.

Hulpverleners moeten soms beslissingen nemen onder tijdsdruk. Niet alle factoren zijn helder en duidelijk. Toch moet er een besluit worden genomen en moet de koers helder zijn.

Militairen moeten ook beslissingen nemen onder extreme omstandigheden. Een foute of geen beslissing kan grote gevolgen hebben voor de veiligheid van mensen.

Op een creatieve en actieve wijze in de buitenlucht nemen we u mee om kennis te maken met de visie op leiderschap binnen Defensie en de wijze waarop we hier vorm aangeven.

Tenue: sporttenue

 

15:35

Pauze

Expositie

Plenair in de Zuiderduinzaal

16:00

De nieuwe beroepenstructuur voor psychologen: een tussenstand (mede mogelijk gemaakt door het NIP)

Prof. dr. Rudolf Ponds, voorzitter NIP

Het project nieuwe beroepenstructuur voor psychologen loopt al een aantal jaren en vindt gelukkig veel instemming. Maar er zijn ook veel twijfels, vragen en tegengestelde meningen. De vele reacties bij de recent gesloten internetconsultatie van ministerie van VWS getuigt daarvan. In deze presentatie wordt een kort overzicht gegeven van de totstandkoming van de nieuwe beroepenstructuur en hoe deze nu verder wordt uitgewerkt. Daarna is er vooral ook ruimte voor het stellen van vragen hierover.

16:20

Waarheid en perspectief

Gastspreker Sinan Can in gesprek met Annette van Schagen

Misschien heeft u Sinan Can wel eens op televisie gezien? Hij werkte namelijk als onderzoeksjournalist voor onder andere het televisieprogramma Zembla van de VARA. Op vrijdag 19 april zal Sinan Can in gesprek gaan met Annette van Schagen over waarheid en perspectief tijdens het jaarcongres ‘Op het scherpst van de Snede’.

Mis deze boeiende discussie niet en kom ook naar Egmond aan Zee op vrijdag 19 april.

Biografie
Sinan Can (1977) is een onderzoeksjournalist en bekend om zijn prijswinnende documentaires over de oorlog in Afghanistan, Syrië en de terroristen van IS. Als geen ander brengt hij verhalen over angst, migratie, culturele verschillen en hoop. Door zijn werk komt hij vaak in aanraking met mensen die het verschil willen maken in de levens van anderen. ‘Die mensen moeten we koesteren en steunen in hun werk’, aldus Sinan.

17:05

Borrel

Expositie